فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تجربۀ اقتصاد جهانی طی چند دهۀ اخیر نشان می‌دهد که رفتار رمه‌ای یکی از اصلی‌ترین عوامل شکل‌گیری بحران‌های مالی است. اقتصاددانان در شناسایی دلایل وقوع چنین رفتاری انگشت اتهام را به‌سوی عوامل مختلفی نشانه رفته‌اند که شاید بتوان گفت سیاست پولی در صدر این لیست قرار دارد. به‌دلیل آثار زیان‌باری که رفتار رمه‌ای در بازار سهام می‌تواند به‌همراه داشته باشد، شناسایی عوامل مؤثر بر آن می‌تواند از اهمیت بالایی برخوردار باشد. بر این‌اساس، هدف اصلی این مطالعه، بررسی تأثیر سیاست پولی بر شکل‌گیری رفتار رمه‌ای در بورس اوراق بهادار تهران است. در این راستا، با استفاده از داده‌های ماهانۀ دورۀ زمانی فروردین 1388 تا اسفند 1399 و با کاربرد مدل غیرخطی STR-GARCH تأثیر سیاست پولی بر شکل‌گیری رفتار رمه‌ای در بازار سهام ایران بررسی شد. استفاده از این روش، این امکان را برای محقق فراهم می‌کند که بتواند الگوی غیرخطی موجود در رفتار رمه‌ای را مدل‌سازی کند. در مدل برآورد شده، از شاخص «چانگ» و همکاران (2000) برای اندازه‌گیری پراکندگی بازده سهام حول بازده بازار بهره گرفته شده و همچنین، متغیر سیاست پولی (رشد حجم نقدینگی) به‌عنوان متغیر آستانه مورداستفاده قرار گرفته است. با انتخاب این متغیر به‌عنوان متغیر آستانه‌ای می‌توان بررسی کرد که آیا تغییرات در این متغیر می‌تواند منجر به انتقال از رژیم عقلایی به رژیم رمه‌ای شود یا خیر؟ نتایج مطالعه حاکی از آن است که رفتار رمه‌ای در بورس اوراق بهادار تهران، دارای یک رفتار متغیر طی زمان است و الگوی خطی برای بررسی چنین رفتاری مناسب نیست؛ هم‌چنین نتایج تحقیق نشان می‌دهد که براساس مقادیر مختلف متغیر رشد نقدینگی، رفتار سرمایه‌گذاران تغییر می‌کند، به‌نحوی که برای مقادیر رشد نقدینگی ماهانۀ کوچک‌تر از 3/2 درصد، رفتار عقلایی در تصمیم‌های سرمایه‌گذاری مشاهده می‌شود، اما با افزایش نرخ رشد نقدینگی و عبور از این آستانه، به مرور، رفتار رمه‌ای رفتار غالب در بازار سهام می‌شود.