شکل دهی ناگهانی ورق های آلومینیومی و فولادی در بستر سیال آب و هوا

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه ولایت ایرانشهر، ایرانشهر، ایران

doi
10.22075/jme.2025.34119.2668
چکیده

فرایند شکل‌دهی انفجاری ورق به‌عنوان یکی از روش‌های سریع در شکل‌دهی قطعات فلزی، توجه بسیاری از محققان و صنایع را به خود جلب کرده است. این روش با استفاده از انرژی موج‌های انفجاری، امکان شکل‌دهی ورق‌های فلزی را با کاهش چشمگیر هزینه و زمان تولید فراهم می‌کند. در این پژوهش، تولید قطعات عدسی‌شکل با استفاده از این فرایند به‌طور جامع بررسی و تحلیل شده است. برای اجرای آزمایش‌ها، از ورق‌های آلیاژی آلومینیوم (AL5010) و فولاد (St37) با ضخامت یک میلی‌متر و قطر 100 میلی‌متر همراه با ماده منفجره PETN استفاده شد. طراحی آزمایش‌ها شامل بررسی تأثیر سه عامل کلیدی، یعنی جنس ورق، نوع سیال واسط (آب و هوا) و فاصله ماده منفجره از سطح ورق بود. نتایج آزمایش‌ها نشان داد که کاهش فاصله ماده منفجره از 6 به 5 میلی‌متر، قدرت موج انفجار را 58.2 درصد افزایش می‌دهد. کاهش این فاصله به 3 میلی‌متر، قدرت موج را تا 863 درصد افزایش داد که نشان‌دهنده امکان بهبود قدرت موج انفجار تا 9 برابر با کاهش فاصله است. بررسی‌های کیفی نیز نشان داد که استفاده از آب به‌عنوان سیال واسط به‌طور قابل‌توجهی کیفیت سطح قطعات شکل‌داده‌شده را در مقایسه با استفاده از هوا افزایش می‌دهد. همچنین مقایسه بین ورق‌های آلومینیومی و فولادی نشان داد که ورق‌های آلومینیومی خیز و تغییر شکل بیشتری نسبت به ورق‌های فولادی دارند. این یافته‌ها تأثیر بسزایی در ارتقای دانش علمی و عملی در حوزه شکل‌دهی انفجاری دارد و پتانسیل این روش را برای تولید قطعات با کیفیت سطح بالا و کارایی بیشتر در صنایع مختلف نشان می‌دهد.