ارائه چارچوبی برای تبیین شایستگی های رهبران دیجیتال با روش فراترکیب

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت و رهبری آموزشی، دانشکده شهید بهشتی، تهران، ایران

2 نویسنده مسئول: دانشیار گروه رهبری و توسعه آموزش، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه مدیریت فنّاوری اطلاعات، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 دانشیار گروه رهبری و توسعه آموزش، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
چکیده

تحول دیجیتال، اساساً ماهیت کار، مرزهای سازمانی و مسئولیت­های رهبران کسب­و­کار را تغییر داده است. وجود رهبرانی که نیاز به تغییر دیجیتال، دامنه و جهت آن را برای کارکنان تصریح کنند و نقشه راه روشنی برای کارکنان خود فراهم آورند، ضرورتی انکارناپذیر است. یکی از الزامات اساسی درجهت تحقق اثربخشی رهبران دیجیتال، تعیین و تعریف مجموعه­ای از شایستگی­ها برای این نقش است. پژوهش حاضر کوشیده است با استفاده از روش فراترکیب، شایستگی­های رهبران دیجیتال را شناسایی و چارچوب مفهومی برای آن تبیین کند. جامعه پژوهش را پایگاه­های داده و مجلات معتبر بین­المللی در این حوزه تشکیل داد که با استفاده از روش نمونه­گیری هدف‌مند ملاک­مدار، 40 نمونه براساس معیارهای ازقبل‌تعیین‌شده مربوط به سؤال ویژه پژوهش انتخاب شد. طی فرایند تحلیل، تفسیر و ترکیب یافته­ها، چارچوب شایستگی­های رهبران دیجیتال با استخراج 8 بعد، 21 مقوله، 86 مفهوم (کدهای باز) و 259 ارجاع شکل گرفت. ابعاد شناسایی‌شده عبارتند از: «هوش هیجانی، هوش اجتماعی، همنواسازی منابع فنی ـ اجتماعی، بینش رقابتی، رهبری یادگیری سازمانی و نوآوری، هوشمندی فنّاورانه، کاربرمحوری و بینش فرهنگی». یافته­ها می­تواند به متولیان سازمانی و پژوهشگران این حوزه کمک کند تا زوایای مختلف شایستگی­های رهبران دیجیتال را درک کنند و بستری برای پرورش و بهسازی آنها و تجهیزشان به شایستگی­های جدید فراهم سازند.