ارزیابی تأثیرات سیاست ایجاد مناطق آزاد تجاری بر رشد منطقه‌ای با استفاده از روش کنترل مصنوعی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی، گروه اقتصاد، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران.

2 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران

doi
10.22084/aes.2022.26821.3510
چکیده

 در این پژوهش باتوجه به اظهارات متناقض و خلأ مطالعاتی موجود درمورد کمّی‌کردن تأثیرات ایجاد مناطق آزاد بر متغیرهای اقتصادی، تأثیر این سیاست بر ارزش‌افزودۀ کل اقتصادی استان‌های آذربایجان غربی، شرقی، خوزستان و گیلان با استفاده از روش کنترل ترکیبی بررسی شده است. براساس نتایج، تأسیس منطقۀ آزاد اروند در ابتدا، تأثیرات خالص مثبت بر ارزش‌افزودۀ استان خوزستان داشته است؛ سپس از سال 1394ه‍.ش. اثر خالص سیاست منفی می‌شود. درنهایت اثر سیاست به‌طور متوسط در کل دوره حدود 8% ارزش‌افزودۀ خوزستان بوده است. برای منطقۀ آزاد انزلی نیز براساس نتایج، میانگین اثر سیاست بر ارزش‌افزودۀ استان گیلان حدود 14% می‌باشد. پس از بزرگ‌تر شدن منطقۀ انزلی در سال 1392 به‌طور معنی‌داری اثر این سیاست بر ارزش‌افزودۀ استان افزایش می‌یابد؛ به‌طوری‌که میانگین تأثیر سیاست بر ارزش‌افزوده، به حدود30% در سال می‌رسد. برای دو منطقۀ آزاد ارس و ماکو به‌طور کلی اثر سیاست بر ارزش‌افزودۀ کل منفی بوده است. براساس نتایج، میانگین تأثیر سیاست در بازۀ بعد از اعمال سیاست برای آذربایجان شرقی (5/4-%) و برای آذربایجان غربی (7/4-%) در سال می‌باشد.