فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گونه­های توس به­دلیل دارا بودن ارزش دارویی، صنعتی و زینتی از اهمیت ویژه­ای برخوردار می­باشند. litwinowii Betula یکی از دو گونه توس در حال انقراض ایران می‌باشد که در سنگده ساری رویش دارد. در پژوهش حاضر، ریزنمونه­های برگ پس از اعمال تیمارهای سترون­سازی (کلرید جیوه 1/0 درصد، الکل 70 درصد و هیپوکلریت سدیم 25 درصد در زمان­های مختلف) در دو محیط کشت WPM و MS با غلظت­های مختلف هورمون­های BAP و 2,4-D جهت تولید کالوس و باززایی گونه litwinowiiB.دز آزمایشگاه کشت بافت دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان کشت گردیدند. نتایج نشان داد تیمار کلرید جیوه 1/0 درصد به­مدت 7 دقیقه بهترین روش سترون­سازی ریزنمونه­ها بود. محیط کشت پایه WPM حاوی یک میلی­گرم در لیتر BAPو 1/0 میلی­گرم در لیتر 2,4-Dبهترین محیط کالوس­زایی شناخته شد. همچنین 10 میلی­گرم در لیتر Zeatin در ترکیب با 20 میلی­گرم در لیتر آدنین سولفات برای القای اندام­زایی کالوس­ها مناسب بود. ترکیب BAP 5/0 میلی­گرم در لیتر و آدنین سولفات 20 میلی­گرم در لیتر با 20 درصد اندام­زایی به‌عنوان بهترین تیمار انتخاب شد. درنهایت گیاه­چه­ها در محیط WPM حاوی IBA و NAA (یک میلی­گرم در لیتر) ریشه­دار شدند. روش ریزازدیادی توس که در پژوهش حاضر بهینه گردید، در بیوتکنولوژی با هدف پیشبرد ژنتیکی درختان توس و نیز ریزازدیادی در مقیاس وسیع و تکثیر تجاری نیز قابل توصیه است.