ارزیابی آثار کلان اقتصادی تأمین مخارج دولت در چارچوب بانک‌داری ذخیرۀ کامل: رهیافت DSGE

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 استادیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22084/aes.2022.25696.3400
چکیده

هدف این پژوهش بررسی آثار مخارج دولت بر متغیرهای کلان اقتصاد ایران در شرایط بانک‌داری ذخیرۀ کامل است. برای دستیابی به این هدف، یک الگوی تعادل عمومی پویای تصادفی کینزین‌های جدید با درنظر گرفتن سیستم بانک‌داری ذخیرۀ کامل (FRB) و با لحاظ واقعیت‌های اقتصاد ایران طراحی و سپس به بررسی آثار تکانه تحت دو سناریو تأمین مالی -با و بدون ایجاد پول- پرداخته شده است. پس از تعیین مقادیر ورودی الگو و برآورد پارامترها با استفاده از داده‌های فصلی اقتصاد ایران طی دورۀ 1399-1370 به روش تخمین بیزین نتایج حاصل از شبیه‌سازی متغیرهای مدل‌، بیان‌گر اعتبار مدل‌ در توصیف نوسانات اقتصاد ایران است. بررسی پویایی‌های الگو بیانگر آن است که واکنش متغیرهای مهم اقتصاد کلان مانند: تولید، تورم، مصرف و حجم‌پول به تکانۀ مخارج دولت تحت دو سناریو بسیار مشابه هستند؛ به‌طورکلی، خلق پول در سیستم بانکی با ذخایر کامل منجر به کاهش بدهی‌ دولت می‌شود. اثربخشی سیاست پولی افزایش می‌یابد، زیرا با افزایش سپرده‌ها، ذخایر بانک مرکزی به همان میزان افزایش می‌یابد یا به‌عبارت دیگر پشتوانۀ صددرصد سپرده‌ها اتفاق می‌افتد که این خود منجر به کاهش عرضۀ پول بدون پشتوانه می‌شود. همچنین نتایج نظری و تجربی مؤید آن است که تحت بانک‌داری ذخیرۀ صددرصدی پولی‌سازی کسری بودجۀ دولت، علاوه‌بر کاهش چشمگیر بدهی‌های دولت منجر به کاهش بیشتر تورم، افزایش مصرف و رونق تولید می‌شود؛ به‌عبارت دیگر، FRB ظرفیت بیشتری برای سیاست‌‌ مالی ایجاد می‌کند.