برآورد تبعات اقتصادی توقف فعالیت یک بندر بر ستاندۀ ملی؛ مطالعۀ موردی بندر شهید رجایی
نویسندگان
1 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 استاد گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
3 دانشآموختۀ کارشناسیارشد گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22084/aes.2021.23399.3234چکیده
براساس آمارهای گمرک جمهوری اسلامی ایران، حدود 70% واردات و 30% صادرات کالاهای کشور (به استثنای نفتخام و فرآوردههای نفتی) از طریق بنادر صورت میگیرد. بدیهی است که هر اختلالی در فعالیت بنادر اصلی (بهدلیل اعتصابات کارگری، بلایای طبیعی، حوادث فنی، و عملیات تروریستی)، عملکرد کل اقتصاد ملی را تحتالشعاع قرار میدهد و میتواند آثار و تبعاتی بر تولید بخشهای اقتصادی داشته باشد. بهرغم اهمیت این موضوع، بررسی این مسأله توسط تحلیلگران ایرانی مغفول باقیمانده است. بندر شهیدرجایی، سهمی بالغبر 60% از کل مراودات تجاری دریایی ایران دارد و توقف فعالیت این بندر ممکن است پیامدهای ناخواستهای بر اقتصاد ملی داشته باشد؛ لذا هدف اصلی این پژوهش، سنجش تبعات اقتصادی توقف 90 روزۀ فعالیتهای بندر مذکور بر کاهش تولید اقتصاد کشور است. آمارهای صادرات و واردات بندر شهیدرجایی منتشر شده توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران و جدول داده-ستاندۀ ملی برای سال 1390 مبنای محاسبات قرار گرفتهاند. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که کل کاهش ستاندۀ ناشی از توقف 90 روزۀ بندر شهیدرجایی بر اقتصاد ملی 132.890.303 میلیون ریال است که معادل با 31/1% ستاندۀ ملی خواهد بود. کاهش وابستگی بخشهای مختلف اقتصادی به واردات و ارتقای تابآوری کشور، ازجمله اقداماتی است که میتواند نقش مهمی در کاهش پیامدهای اقتصادی نامطلوب توقف فعالیت بنادر ایفا کند.