تأثیر مالی‌سازی بر سرمایه‌گذاری واقعی شرکت‌های غیرمالی طی سال‌های 1398-1388 با استفاده از روش داده‌های تابلویی چندسطحی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 استاد گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

3 استادیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

4 استاد گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22084/aes.2022.25279.3381
چکیده

یکی از مخاطره‌های رشد بازارها، نهادها و ابزارهای مالی، عدم پشتیبانی آن‌ها از سرمایه‌گذاری در بخش واقعی است که به این پدیده، مالی‌شدن یا مالی‌سازی اقتصاد اطلاق می‌شود و از اوایل دهۀ 1980م. شواهد فزاینده‌ای درخصوص رواج این پدیده در کشورهای مختلف گزارش شده است. هدف از این مطالعه ارزیابی اثر مالی‌شدن اقتصاد بر سرمایه‌گذاری واقعی شرکت‌های غیرمالی است. با توجه به رشد بازارهای مالی در سال‌های اخیر از یک‌طرف، و تفاوت معنادار بازدهی در این بازار در مقایسه با سایر بازارها از طرف دیگر، مطالعۀ توسعۀ مالی‌شدن در اقتصاد ایران و ارزیابی اثر آن بر تشکیل سرمایه از اهمیت به‌سزایی برخوردار است. برای ارزیابی این موضوع تغییرات سرمایه‌گذاری واقعی شرکت‌های غیرمالی فهرست شده در بورس اوراق بهادار تهران، در بازۀ 1388-1398 مورد مطالعه قرار گرفته و تأثیرپذیری آن از شاخص‌های مالی‌شدن شامل سودهای نقدی پرداخت شده و درآمدهای غیرعملیاتی شرکت‌ها برآورد شده است. استراتژی این مطالعه در تخمین مدل استفاده از مدل داده‌های تابلویی چندسطحی  بوده و شرکت‌ها در چهار سطح و گروه تفکیک شده است. نتایج حاصل از برآورد مدل، مطابق انتظار بوده، نشان می‌دهد که پس از کنترل اثر سایر عوامل، مالی‌شدن اثر منفی و معناداری بر سرمایه‌گذاری دارد.