نقش مزوفون خاک در انعکاس شرایط استقرار بهینۀ زادآوری بلوط ایرانی (.Lindl Quercus brantii) در جنگلهای زاگرس (مطالعۀ موردی: منطقۀ دالاب، استان ایلام)
نویسندگان
1 استادیار گروه گروه گیاهپزشکی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران
2 استادیار گروه علوم جنگل، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران
3 دانشجوی دکتری گروه علوم جنگل، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران
4 استادیار گروه علوم جنگل، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه ایلام
5 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم جنگل، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران
doi
10.22059/jfwp.2017.62485چکیده
این پژوهش با هدف بررسی نقش مزوفون خاک در شناسایی سریع و کمهزینۀ لکههای دارای زادآوری و بدون زادآوری دانهزاد بلوط ایرانی در اکوسیستم جنگلی بلوط زاگرس انجام گرفت. سؤال اصلی این تحقیق این است که چرا با وجود حفاظت بلندمدت، برخی از نقاط دارای تعدادی زادآوری مناسب و برخی نقاط با وجود حضور درختان مادری، بدون زادآوری یا با زادآوری خیلی کم هستند. در شرایط فیزیوگرافی یکسان، 30 لکۀ 100 متر مربعی دارای زادآوری و 30 لکۀ بدون زادآوری یا دارای زادآوری کم در منطقۀ حفاظتشدۀ دالاب (شهرستان ایلام) تعیین شد. مزوفون خاک با نمونهبرداری از خاک لکهها و با استفاده از قیف برلیز استخراج و شناسایی شد. نمونههای خاک برای بررسی مزوفون خاک بهطور تصادفی در هر قطعه نمونه از عمق 0 تا 20 سانتیمتری جمعآوری شد. مزوفون خاک با استفاده از قیف برلیز استخراج شد. براساس رستهبندی CCA لکههای دارای زادآوری و بدون زادآوری که بهترتیب الگوی کپهای و یکنواخت درختان مادری بلوط را براساس شاخص جانسون و زایمر نشان دادند، برپایۀ خصوصیات ادافیکی به دو گروه مجزا تفکیک شدند. لکههای با الگوی کپهای درصد رطوبت اشباع، فسفر فراهم، پتاسیم فراهم، رس، مادۀ آلی، ازت کل و ظرفیت تبادل کاتیونی بیشتری نسبت به الگوی تصادفی بهسمت یکنواخت درختان دانهزاد بلوط داشتند. نتایج نشان داد که تعداد مزوفون خاک در الگوی پراکنش کپهای (با زادآوری بیشتر) نسبت به الگوی یکنواخت (با زادآوری کمتر) بیشتر بود.