بررسی الگوی پراکنش، رقابت و اجتماعپذیری درختان در مراحل مختلف تحولی جنگل در تودههای آمیختۀ راش در گیلان
نویسندگان
1 دانشیار، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، ایران
2 استاد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، ایران
3 استادیار پژوهش، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
4 دانش آموخته کارشناسی ارشد/ دانشکده منابع طبیعی/ دانشگاه گیلان
5 دانشیار پژوهش ، مؤسسة تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
doi
10.22059/jfwp.2017.62487چکیده
هدف این پژوهش، بررسی الگوی مکانی، رقابت و اجتماعپذیری درون و بین گونههای درختی است که به معرفی نگرشی ارزشمند در مورد فرایندها و سازوکارهای تأثیرگذار بر حفظ همزیستی گونهها منجر میشود. بدین منظور سه قطعه نمونۀ یک هکتاری در سه مرحلۀ تحولی اولیه، بلوغ و پوسیدگی در تودههای آمیختۀ راش در پارسل شاهد طرح سیستان در استان گیلان انتخاب شد و در کلیۀ درختان قطورتر از 5/7 سانتیمتر بهتفکیک گونه، اندازهگیری قطر برابرسینه و ارتفاع و تعیین مختصات دکارتی بهروش فاصله – آزیموت صورت گرفت. سپس درختان به چهار طبقۀ قطری تقسیم شدند و برای تعیین الگوی پراکنش، رقابت و اجتماعپذیری میان آنها از توابع یک و دومتغیرۀ K رایپلی استفاده شد. الگوی پراکنش درختان در مراحل اولیه، بلوغ و پوسیدگی بهترتیب کپهای شدید، کپهای ضعیف و کاملاً تصادفی شد. سرشت سایهپسندی و رقابت درونگونهای راش از طبقات مختلف قطری و همچنین رقابت و اجتماعپذیری میان راش- ممرز و راش- دیگر گونهها در طول زمان و در طی مراحل مختلف تحولی جنگل یکسان نبود. تفاوت در ساختار، تنوع سرشت اکولوژیکی و تفاوت در واکنش گونههای مختلف نسبت به متغیرهای محیطی در طول مراحل تحولی درخت و تفاوت در رویش و دیرزیستی فیزیولوژیکی گونهها ناشی از آمیختگی تودههای مورد بررسی را میتوان از عوامل مؤثر در این تفاوت دانست. شناخت الگوها و اتفاقات طبیعی هدایتشده توسط طبیعت در طول زمان، لازمۀ اجرای عملیات جنگلشناسی هدفمند و متناسب با مراحل تحولی تودههای جنگلی است.
