مدلسازی دوبعدی معادله جابهجایی-پراکندگی کسری بهروش عددی بدونشبکه محلی پتروو-گالرکین (مطالعه موردی: رودخانه آتاباسکا)
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری سازههای آبی، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی کرج، دانشگاه تهران
2 دانشیار، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشگاه تهران
3 دانشیار، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی ، دانشگاه تهران، کرج.
4 دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.30482/jhyd.2022.349707.1611چکیده
بهمنظور مدلسازی انتقال آلاینده در رودخانههای دو بعدی از روش عددی بدونشبکه محلی پتروو-گالرکین استفاده شده است. هدف از انجام این تحقیق ارائه یک مدل جامع با استفاده از الگوریتمهای دقیق و کارآمد برای حل معادله جابهجایی- پراکندگی میباشد. حل دو بعدی معادله جابهجایی-پراکندگی کسری مکانی برای آبراهههای با هندسه و ضرایب هیدرولیکی متغیر (جریان پایدار و غیریکنواخت) ارائه میشود. مشتقات مرتبه کسری بهدلیل ماهیت غیرمحلی قادر به تولید منحنیهایی با دنبالههای بلند و چولگی هستند که در این مطالعه برای حل این جمله از روش کاپوتو استفاده شده است. بهمنظور حل معادله جابهجایی-پراکندگی کسری با روش بدونشبکه محلی پتروو-گالرکین، تابع تقریب حداقل مربعات متحرک و تابع وزن اسپیلاین درجه چهار بهکار گرفته شد. در نهایت اعتبار مدل با دادههای مشاهداتی رودخانه آتاباسکا و نتایج تحقیقات ارائهشده توسط ملکی (خروجی مدل مایک 21) برای مقاطع عرضی در کیلومترهای 425/2، 725/3 و 725/4 بررسی شد. در حالت اعتبارسنجی پارامترهای ضرایب پراکندگی، مشتقات مرتبه کسری و ضرایب چولگی با افزایش R2، کاهش MSE و MAE بین دادههای مشاهداتی و محاسباتی بهینه شدند. مقدار ضریب پراکندگی بهترتیب در راستای طول و عرض برابر 68 و 5/2 مترمربع بر ثانیه بهدست آمد. بررسیها نشان داد مقدار R2 در روش بدونشبکه محلی پتروو-گالرکین نسبت به مدل مایک برای سه مقطع عرضی مذکور بهطور متوسط 11 درصد افزایش یافته است. براساس نتایج این مطالعه، معادله جابهجایی-پراکندگی کسری بهدلیل انعطافپذیری بالا، توصیفی به مراتب دقیقتر و خروجیهای نزدیکتر به دادههای اندازهگیریشده نسبت به حالت کلاسیک (مشتق مرتبه صحیح) ارائه میکند.