فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تهران با مساحتی حدود ۷۸۰ کیلومتر مربع، بزرگ‌ترین شهر ایران با جمعیت حدود ۸ میلیون نفر است که بالغ‌بر ۱۵ میلیون سفر سواره در آن انجام می‌شود. سهم ترافیک در بروز پیامدهای آلودگی هوای شهر تهران بیش از ۵۵% برآورد می‌شود و ترافیک عامل اصلی آلودگی هوا است. یکی از راه‌حل‌های ممکن برای مشکلات ناشی از استفادۀ خودروی سواری شخصی به‌خصوص ترافیک و آلودگی هوای تهران در بخش مرکزی شهر و اجتناب از هزینۀ اقتصادی سنگین و کاهش میزان مرگ و میر سالانه، سیاست ایجاد «مرکز شهر بدون خودرو»  است. به‌همین دلیل این مطالعه با هدف شناسایی و ارزش‌گذاری مؤلفه‌های اثرگذار بر ترجیحات شهروندان تهران درخصوص مرکز شهر بدون خودروی سواری شخصی با روش مدل لاجیت با پارامتر تصادفی انجام شده است. یافته‌های این مطالعه حاکی از این است که مؤلفۀ «ایجاد فضای سبز و تفریحی اضافی 30% بیشتر از وضعیت فعلی» و مؤلفه‌های «متوسط مسافت پیاده‌روی 3 و 9 دقیقه‌ای تا نزدیک‌ترین ایستگاه حمل و نقل عمومی» (به‌عبارتی کاهش متوسط مسافت پیاده‌روی تا نزدیک‌ترین ایستگاه حمل و نقل عمومی از 6 دقیقۀ فعلی به 3 دقیقه) در بخش مرکزی شهر، مهم‌ترین دغدغۀ شهروندان تهران در انتخاب مرکز شهر بدون خودرو است و مؤلفه‌های این دو ویژگی از اهمیت نسبی بیشتری در مقایسه با بقیۀ ویژگی‌های اثرگذار بر ترجیحات مردم تهران برخوردارند. در این مطالعه، بیشترین میزان «تمایل به پرداخت» شهروندان تهران برای مؤلفۀ «ایجاد فضای سبز و تفریحی اضافی 30% بیشتر از وضعیت فعلی» به مبلغ 160،000 ریال و مؤلفه‌های «متوسط مسافت پیاده‌روی 3 و 9 دقیقه تا تا نزدیک‌ترین ایستگاه حمل و نقل عمومی» به‌ترتیب به مبلغ حدود 120،000 ریال تا 150،000 ریال به ازای هر جابه‌جایی در بخش مرکز شهر است. مهم‌ترین توصیه‌های سیاستی این مطالعه، آن است که تقویت و توسعۀ زیرساخت‌های فضای سبز و مناطق تفریحی اضافی و کاهش متوسط مسافت پیاده‌روی تا نزدیک‌ترین ایستگاه حمل و نقل عمومی از 6 دقیقۀ فعلی به 3 دقیقه در بخش مرکزی شهر، علاوه‌بر افزایش احتمال انتخاب مرکز شهر بدون خودرو و همراهی با این سیاست، بهترین راهکار تأمین مالی از طریق افزایش کرایۀ خدمات حمل و نقل عمومی در سطح شهر تهران است؛ همچنین آگاهی سیاست‌گذار حوزۀ ترافیک شهر تهران به بی‌تفاوتی شهروندان تهران نسبت به پارکینگ رایگان و بدون محافظ و پارکینگ دارای هزینه و با محافظ و رجحان اندک یک شبکۀ اختصاصی و جداگانه برای دوچرخه‌سواری نسبت به مسیرهای دوچرخه‌سواری در کنار هر خیابان، از ابعاد تخصیص بهینۀ منابع اقتصادی بسیار حائز اهمیت است.