تحلیل نظاممند مسائل صنعت نشر دیجیتال در ایران با استفاده از روش فراترکیب
نویسندگان
1 استاد، گروه مدیریت فناوری و کارآفرینی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت فناوری و کارآفرینی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه مدیریت فناوری و کارآفرینی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
4 دانشیار، گروه مدیریت فناوری و کارآفرینی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
doi
10.22059/mmr.2026.408500.1234چکیده
= هدف: تحولات فناوری اطلاعات و ارتباطات در دهههای اخیر، صنعت نشر را دگرگون کرده و گونهای نو از تولید و توزیع محتوا با عنوان «نشر دیجیتال» پدید آورده است. با وجود ظرفیتهای گسترده، صنعت نشر دیجیتال در ایران همچنان با چالشهای متعددی روبهروست. هدف این پژوهش، شناسایی و دستهبندی نظاممند مسائل و چالشهای این صنعت و ارائه تصویری جامع از وضعیت موجود است. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، کیفی است و با روش فراترکیب (Meta-Synthesis) انجام شده است. جامعه پژوهش شامل مقالات علمی–پژوهشی فارسی و انگلیسی منتشرشده بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ است. برای اطمینان از اعتبار نتایج، یافتهها در جلسات گروه کانونی با خبرگان صنعت بررسی و اصلاح گردید. یافتهها: یافتههای پژوهش منجر به شناسایی ۷۵ مسئله در قالب ۱۵ مضمون سازماندهنده شد. مهمترین این مضامین عبارتاند از ضعف در کیفیت خدمات پلتفرمها، ناکارآمدی مدلهای کسبوکار و بومسازگان، چالشهای ناشی از ترجیحات مصرفکننده، محدودیتهای فناورانه و شکاف دانشی، و ضعف در بازاریابی تخصصی. مقایسه تطبیقی مطالعات داخلی و خارجی نشان داد بخشی از چالشها ماهیتی جهانی دارند، اما مسائلی چون نقض حقوق مالکیت فکری، ضعف چارچوبهای قانونی و کمبود نیروی متخصص، مختص ایران است. نتیجهگیری: در نتیجه، صنعت نشر دیجیتال ایران هنوز در مرحله استقرار نهادی قرار دارد و گذار به بلوغ آن نیازمند اصلاحات هماهنگ در سطوح فناورانه، حقوقی و فرهنگی است. یافتههای این پژوهش میتواند مبنای سیاستگذاری ملی و برنامهریزی توسعه این صنعت قرار گیرد.
