فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نهاد روحانیت، در گذشته و حال مهم‌ترین سهم را در حفظ و ترویج اسلام داشته و دارد. این نهاد خصوصاً در دهه‌های پیشین و از جمله در دوران نهضت مشروطه با آفات، اختلافات و مشکلاتی مواجه بوده که باعث شکاف و چند دستگی میان ایشان گردید و علی‌رغم طراحی چارچوب نظری نظام حکومتی اسلام نتوانستند در مقام اجرا این استراتژی را پیاده نمایند. در مقابل، حضرت امام(ره) با درک روشن آفات موجود در حوزه‌های علمیه و همین طور مباحث و رویدادهای تاریخی با اتّخاذ یک استراتژی جامع تلاش کرد اندیشه اسلام را به عنوان تفکری که قابلیت ادارة جامعه را دارد، به پیش برده و در جامعه حاکم کند. در این مقاله، تلاش شده دلایل اختلاف میان رهبران روحانی صدر مشروطه و وضعیّت نهاد روحانیت و حوزه‌های علمیه در قبل از انقلاب اسلامی تشریح شده و با نگاهی به استراتژی حضرت امام(ره) در دوران انقلاب اسلامی که بر خلاف عصر مشروطه به حاکمیت نظام اسلامی منجر شد، عملکرد سیاسی  نهاد روحانیت در این دو دورة مهم به صورت تطبیقی بررسی شود.