کاربرد مدل ملتز در بررسی نقش بهره‌وری بنگاه‌های تولیدکنندۀ سیمان در صادرات سیمان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 استادیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

4 استاد گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22084/aes.2022.26186.3447
چکیده

با توجه به اهمیت توسعۀ صادرات غیرنفتی در کشور، بخش صنعت محرک اصلی رشد و توسعۀ اقتصادی و افزایش صادرات محسوب می‌شود؛ لذا در این پژوهش به بررسی بازار صادرات سیمان ایران به‌عنوان یکی از صنایع پایه و راهبردی پرداخته شده است. هدف این پژوهش بهره‌مندی از مدل ملتز برای بررسی تأثیر بهره‌وری در کنار متغیرهای مالی (شدت سرمایه و بدهی) و نرخ ارز برروی رشد صادرات بنگاه‌های تولیدکنندۀ سیمان ایران طی دورۀ 1399-1382 است. بدین‌ترتیب با استفاده از مدل سولو، داده‌های پانل، روش FGLS، ابتدا بهره‌وری هر بنگاه محاسبه شد. سپس با استفاده از روش PMG، تأثیر کوتاه‌مدت و بلندمدت بهره‌وری بنگاه بر رشد صادرات بنگاه‌های تولیدکنندۀ سیمان ایران برآورد گردید. در ادامه نیز، تأثیر متغیرهای ساختار مالی بنگاه و نرخ ارز در کنار بهره‌وری بنگاه‌ها برآورد شد. نتایج نشان می‌دهد در کوتاه‌مدت بهره‌وری و متغیرهای نسبت بدهی، شدت سرمایه و نرخ ارز بازار ازاد بر رشد صادرات بنگاه‌ها ‌تأثیر ندارد، اما در بلندمدت بهره‌وری و سایر عوامل مؤثر تأثیر معناداری بر رشد صادرات بنگاه‌ها داشته است؛ لذا، بهره‌وری شرط لازم و نه کافی برای صادارت سیمان بنگاه‌ها در ایران است؛ همچنین، با درنظر گرفتن یک آستانۀ بهره‌وری برای کشور عراق به‌‌عنوان مهم‌ترین کشور مقصد سیمان ایران ازمیان سایر کشورها، رابطۀ مثبت بین بهروری بالاتر از آستانۀ بنگاه‌های صادرکنندۀ سیمان و میزان صادرات آن‌ها به کشور عراق گویای کاربرد مدل ملتز در صادرات سیمان ایران است.