تأثیر گونه بر مقدار دسترسپذیری گروههای هیدروکسیل چوب: نتایج حاصل از روش تبادل دوتریمی
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم و صنایع چوب وکاغذ، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jfwp.2017.62492چکیده
در این تحقیق، مقدار دسترسپذیری گروههای هیدروکسیل(-OH) چوبهای راش، نوئل و کاج جنگلی با استفاده از روش اشباع با آب سنگین (D2O) (تبادل دوتریمی) اندازهگیری شد. پس از اشباع نمونهها با آب سنگین و خشک کردن آنها در آون خلأ، با استفاده از طیفسنجی مادون قرمز (ATR-FTIR)، دسترسپذیری نسبی (درصد گروههای هیدروکسیل در دسترس به کل گروههای هیدروکسیل چوب) با محاسبۀ سطح زیر پیک گروههای OH و OD بهترتیب در عدد موجی حدود cm-13500 و cm-1 2500 محاسبه شد. دسترسپذیری مطلق (میلیمول هیدروکسیل بهازای هر گرم چوب) با استفاده از دستگاه جذب بخار پویا در دمای زیاد (DVS-ET1) و از طریق اندازهگیری افزایش وزن نمونه بعد از اشباع با بخار آب سنگین در رطوبت نسبی 95درصد بهعلت تبادل دوتریمی محاسبه شد. نتایج نشان داد که دسترسپذیری نسبی گروههای هیدروکسیل در چوب متأثر از گونه و مقدار مواد استخراجی آن نیست و بیش از نیمی از گروههای هیدروکسیل چوب میتواند در دسترس باشد. مقدار مطلق گروههای هیدروکسیل در دسترس در چوب نوئل بیشتر از چوب راش و در چوب آغاز نوئل کمتر از چوب پایان آن بود. همبستگی خطی ضعیف بین مقدار گروههای هیدروکسیل در دسترس چوب و رطوبت تعادل آن حاکی از آن است که مقدار دسترسپذیری گروههای هیدروکسیل تنها عامل کنترلکنندۀ مقدار جذب رطوبت توسط چوب نیست.