مسئولیت حقوقی پلتفرمهای رسانههای اجتماعی در قبال تصمیمهای خودکار الگوریتمهای هوش مصنوعی: مطالعه تطبیقی در نظام حقوقی امریکا، اروپا و ایران
نویسندگان
1 دکتری، گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22059/mmr.2025.381742.1108چکیده
هدف: این مقاله به بررسی مسئولیت حقوقی پلتفرمهای رسانههای اجتماعی در قبال تصمیمهای خودکار الگوریتمهای هوش مصنوعی میپردازد. در این راستا، ابتدا نقش و تأثیر این الگوریتمها در مدیریت محتوا و رفتار کاربران به بحث گذاشته میشود؛ سپس چالشهای حقوقی مرتبط با این تصمیمها، از جمله کمبود شفافیت، مسئولیتپذیری و تعصبهای احتمالی بررسی خواهد شد. روش: پژوهش حاضر، پژوهشی توصیفی ـ تحلیلی است که با بهرهگیری از روشهای مطالعۀ تطبیقی و با استفاده از منابع مکتوب، شفاهی، اسناد الکترونیکی و مطالعات قانونی، به تشریح مباحث پرداخته است؛ سپس با گردآوری، انسجام و دستهبندی یافتهها، مباحث پرسش شده در پژوهش را تحلیل و سرانجام به استنتاج میپردازد. یافتهها: الگوریتمهای هوش مصنوعی، با تحلیل دادههای گستردۀ کاربران، وظایف مختلفی مانند نمایش محتوا، رتبهبندی پُستها، حذف مطالب نامناسب و تشخیص رفتارهای غیرقانونی را برعهده دارند. با این حال، تصمیمهای خودکار این الگوریتمها، میتواند برای پلتفرمها چالشهای حقوقی جدی ایجاد کند؛ زیرا ممکن است به نقض حقوق کاربران، تبعیض ناعادلانه یا اشتباههای شایان توجهی منجر شود. این مقاله، فرصتهای موجود برای بهبود و توسعۀ قوانین و مقررات در این زمینه، از جمله ایجاد نهادهای نظارتی مستقل، افزایش شفافیت و امکان اعتراض کاربران به تصمیمهای خودکار را بررسی میکند. نتیجهگیری: با توجه به نقش گستردۀ هوش مصنوعی در رسانههای اجتماعی، تدوین مقررات دقیقتر و شفافتر، میتواند به حل چالشهای حقوقی کمک کند و فرصتی برای بهبود عملکرد و تعامل میان پلتفرمها و کاربران فراهم کند.