متغیرهای کلان اقتصاد ایران به تحریم‌های نفتی علیه ایران چگونه واکنش نشان داده‌اند؟ کاربردی از مدل VAR ساختاری با پارامترهای متغیر در زمان

نویسندگان

1 دکترای اقتصاد بین‌الملل، گروه مدیریت، مؤسسه آموزش عالی زند شیراز، شیراز، ایران

2 استادیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران

3 استاد گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.22084/aes.2021.21994.3095
چکیده

هدف از این مطالعه بررسی چگونگی واکنش متغیرهای کلان اقتصاد ایران به تحریم‌های نفتی علیه ایران است. بدین‌منظور این مطالعه از متودولوژی VAR ساختاری با پارامترهای متغیر در زمان بهره گرفته و از داده‌های فصلی بین سال‌های  1991:Q2-2020:Q2 برای پنج متغیر اساسی شامل: صادرات نفت، نرخ ارز واقعی، تورم، تولید ناخالص داخلی واقعی، و عرضۀ پول استفاده کرده است. براساس مطالعات «نینگ»  (2013)، «پریمیچری» (2005) و «بلانچارد» (2007) در فرآیند واکنش متغیرهای کلان اقتصادی به تحریم‌های نفتی اغلب کشورها، شکست ساختاری وجود دارد. بدین‌معنا که به‌علت بروز برخی تعدیلات و تغییرات در ساختارهای اقتصادی کشورها در طی زمان، مکانیزم انتقال در روابط بین شوک‌های نفتی و متغیرهای کلان اقتصادی ناپایدار بوده و واکنش متغیرهای کلان اقتصادی به تحریم‌های نفتی در طی زمان متغیر می‌باشد؛ درواقع بسیاری از فعالین اقتصادی سعی می‌کنند بتوانند نسبت به شوک‌های نفتی  واکنشی ملایم‌تر نشان‌دهند، بدین‌منظور دست به ایجاد تعدیلاتی آهسته اما مداوم در مقابل شوک‌های نفتی زده و به مرور زمان تمهیداتی مناسب برای مقابله با شوک‌های نفتی در پیش می‌گیرند. تاکنون مطالعات زیادی در زمینۀ بررسی آثار تحریم‌های نفتی بر متغیرهای کلان اقتصادی ایران انجام شده است، اما هنوز مطالعه‌ای که بتواند مکانیزم انتقال در واکنش متغیرهای کلان اقتصادی به شوک‌های نفتی ایران را مدنظر قرار دهد، صورت نگرفته است؛ لذا این مطالعه بر آن است تا بتواند با بهره گرفتن از متودولوژی TVP-SVAR این کمبود در مطالعات قبلی را جبران نماید.