تجزیه و تحلیل اثرات اقتصاد سایه بر درآمد سرانه: با و بدون درنظر گرفتن مسأله درونزایی
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکدۀ مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اراک، اراک، ایران
2 استاد گروه اقتصاد، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران.
3 استادیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اراک، اراک، ایران.
doi
10.22084/aes.2023.27465.3560چکیده
براساس ادبیات نظری، رویکردهای گوناگون و گاه متباینی دربارۀ نحوۀ اثرگذاری اقتصاد سایهای بر درآمد سرانه وجود دارد؛ بنابراین، نظر به اهمیت موضوع برای سیاستگذاریهای اقتصادی، این مطالعه تأثیرات اقتصاد سایهای بر درآمد سرانه بازۀ زمانی ۲۰۰۵ تا 2017میلادی را با استفاده از روش دادههای تابلویی و روش حداقل مربعات دو مرحلهای پانلی (G2SLS) در دو گروه از کشورهای درحال توسعه و توسعهیافته مورد سنجش قرار داده است. براساس نتایج برآورد با رویکرد دادهای تابلویی در هردو گروه کشورها، حجم اقتصاد سایۀ تأثیر منفی بر درآمد سرانه داشت. همچنین، تأثیرات اقتصاد سایه بر درآمد سرانه در کشورهای توسعهیافته بهمراتب از کشورهای درحال توسعه بیشتر بود که در تناقض با مبانی نظری بهنظر آمد. نتایج حاصل از تخمین مدل با فرض درونزایی اقتصاد سایه، این تأثیرات برای کشورهای درحال توسعه منفی و معنیدار شد؛ اما برای کشورهای توسعهیافته تأثیرات از معنیداری لازم برخوردار نبود.
