ارائه چارچوبی برای تخصیص بودجۀ عمومی تحقیقوتوسعه به دانشگاهها با استفاده از بهینهسازی استوار
نویسندگان
1 استادیار، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران
2 پژوهشگر، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران
doi
10.22084/aes.2022.25447.3383چکیده
دانشگاههایی که توسط دولت تأمین مالی میشوند نقشی محوری در تحقیقوتوسعۀ ملّی دارند. با توجه به محدودیتهای بودجهای دولت، تخصیص بهینۀ منابع عمومی اهمیت زیادی یافته است. در این مطالعه، یک چارچوب پشتیبان تصمیمگیری برای تخصیص بهینه و استوار بودجۀ فعالیتهای تحقیقوتوسعه بهمنظور حداکثرسازی بروندادهای مستقیم و غیرقطعی این فعالیتها در دانشگاهها توسعه یافته است. طراحی آزمایشها در دو فاز انجام شد. در فاز اول، بدون در نظر گرفتن عدم قطعیت بروندادهای تحقیقوتوسعه دانشگاهها، تخصیص بهینۀ بودجه با توجه به سه آلترناتیو برای هر دانشگاه تعیین گردید. در فاز دوم، با تغییر پارامترهای مدل (پارامتر کنترل هزینۀ استواری و پارامتر کنترل عدم قطعیت در بروندادها)، طرح بهینۀ تخصیص بودجه در حالت غیراستوار و استوار محاسبه شد. نتایج تحلیل دادهها با استفاده از روشهای آمار توصیفی نشانداد که در وضعیت فعلی، تناسب مشخصی بین بروندادها و بودجۀ تخصیصی به دانشگاهها وجود نداشت و روند تخصیص بودجه، بسیار نوسانی و فاقد الگوی افزایشی مشخص بود. درحالیکه بودجۀ محاسبه شده به روش بهینهسازی استوار، روندی منطقی و متناسب با برونداد دانشگاه نشانداد. همچنین، مدل بهینۀ استوار، کل بودجه در اختیار برای دانشگاهها را بهنحوی توزیع کرد که درمجموع عملکرد بیشینه در سقف بودجه در اختیار حاصل شود. پیادهسازی مدل برای پنج دانشگاه در شش سال متوالی، بهبود برونداد از حداقل 2 تا حداکثر 6 درصد و صرفهجویی در بودجۀ تخصیص یافته از 1/0 تا 1/1% را نشان میدهد.