بررسی رابطۀ بین نرخ ارز و نرخ بهره در اقتصاد ایران: رویکرد همدوسی موجک
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای اقتصاد پولی،گروه اقتصاد، واحد الیگودرز، دانشگاه آزاد اسلامی، الیگودرز، ایران
2 استادیارگروه اقتصاد، دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی (ره)، بروجرد، ایران
3 استادیار گروه ریاضی، واحد الیگودرز، دانشگاه آزاد اسلامی، الیگودرز، ایران
4 استادیارگروه اقتصاد، دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی (ره)، بروجرد، ایران
doi
10.22084/aes.2022.26386.3466چکیده
در مطالعۀ حاضر، با ارائه روش موجک (تحلیل اکونو فیزیک) و تحلیل همدوسی بهتبیین مجدد ارتباط نرخ ارز حقیقی با نرخ بهرۀ حقیقی در اقتصاد ایران براساس نظریۀ برابری قدرتخرید در قالب دو مدل پولی در افقهای زمانی کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت پرداخته شد. بدینمنظور، دادههای در دسترس بهصورت ماهانه و طی دورۀ زمانی فروردین 1359 تا اسفند 1399 بهکار گرفته شده است. نتایج آزمون علّیت گرنجری فرض وجود علیت در کلیۀ دورههای زمانی از نرخ بهرۀحقیقی به نرخ ارز حقیقی را رد میکند؛ با اینحال، در کوتاهمدت و در برخی از دورهها رابطۀ علّیت از نرخ ارز حقیقی بهسمت نرخ بهرۀ حقیقی است. براساس نتایج بهدست آمده (مبتنیبر دادههای ماهانه)، برای شاخص نرخ ارز حقیقی و نرخ بهرۀ حقیقی نواحی همبستگی (همدوسی) زیادی در تناوبهای کمتر از یکسال، تقریباً در سرتاسر دورۀ زمانی مشاهده شده است. این موضوع نشان از همدوسی شدید بین دو متغیر در کوتاهمدت دارد؛ همچنین نتایج حاکی از آن است که شدت و جهت رابطۀ بین دو متغیر در کوتاهمدت ثابت نیست و بهصورت مکرر تغییر کرده است که مدل پولی با قیمتهای چسبندۀ قابل تفسیر نیست. با حرکت از کوتاهمدت بهسمت بلندمدت رابطۀ بین نرخ بهرۀ حقیقی و شاخص نرخ ارز حقیقی همفاز بوده و متغیر نرخ بهرۀ حقیقی پیشرو و نرخ ارز حقیقی پسرونده است؛ لذا در افق میانمدت و بلندمدت ارتباط مستقیمی بین این دو متغیر تا حدی دیده میشود که نظریۀ برابری قدرتخرید (مدل پولی با قیمتهای انعطافپذیر) را تأیید میکند.
