نقش هوش مصنوعی در افزایش عاملیت کاربر و بازنمایی فرهنگی در روایتهای تعاملی بازیهای رایانهای
نویسندگان
1 استادیار گروه هنرهای رسانهای، دانشکده دین و رسانه، دانشگاه صداوسیما، قم، ایران
doi
10.22059/mmr.2025.392913.1164چکیده
هدف: پژوهش حاضر به بررسی نقش هوش مصنوعی در افزایش عاملیت کاربر و بازنمایی عناصر فرهنگی در روایتهای تعاملی بازیهای رایانهای میپردازد. این پژوهش تلاش دارد تا نشان دهد که چگونه ادغام فناوریهای هوش مصنوعی با ساختارهای روایی چندمسیره، زمینهساز خلق روایتهایی میشود که بازتابدهندۀ پیچیدگیهای فرهنگی، اجتماعی و اخلاقی هستند.روش: این مطالعه با رویکرد کیفی و بهروش تحلیل محتوای ساختاریافته انجام شده است. در این راستا، دوازده بازی رایانهای که بهطور هدفمند از هوش مصنوعی برای توسعۀ روایتهای تعاملی و بازنمایی عناصر فرهنگی استفاده کردهاند، انتخاب و تحلیل شدند. معیارهای انتخاب عبارت بودند از: وجود ساختار روایی غیرخطی، امکان تصمیمگیری معنادار برای کاربر و بازنمایی مستقیم مسائل اخلاقی، اجتماعی و فرهنگی در چارچوب روایت بازی.یافتهها: یافتههای پژوهش نشان میدهد که هوش مصنوعی، از طریق طراحی سیستمهای تصمیمگیری چندشاخه، شخصیتهای واکنشپذیر و روایتهای تطبیقی، موجب افزایش عاملیت کاربر در شکلدهی به مسیر روایت و بازنمایی فعال عناصر فرهنگی میشود. این بازیها با خلق موقعیتهای تعارضآمیز و ارائۀ پاسخهای پویا، بستر مناسبی برای بازنمایی عدالت، تبعیض، همزیستی، هویت فرهنگی و اخلاق موقعیتی فراهم میکنند. واکنشهای سیستمهای هوشمند، در تنظیم مسیر روایت بر اساس تصمیمات کاربر نقش کلیدی دارند.نتیجهگیری: بازیهای رایانهای تعاملی که با بهرهگیری از هوش مصنوعی طراحی شدهاند، با افزایش عاملیت کاربر و بازنمایی انعطافپذیر عناصر فرهنگی، به رسانههایی قدرتمند در بازتاب مسائل اجتماعی و فرهنگی معاصر تبدیل شدهاند. این روایتها، با طراحی موقعیتهای چندلایه و پویا، امکان مطالعۀ عمیقتر روایتهای فرهنگی در بسترهای دیجیتال را فراهم میکنند.