تبیین ابعاد سواد رسانه‌های اجتماعی و تأثیر آن بر تمایل به پذیرش تجارت اجتماعی

نویسندگان

1 مربی، گروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه سید جمال‌الدین اسدآبادی، همدان، ایران.

doi
10.22059/mmr.2025.380764.1099
چکیده

هدف: هدف این پژوهش واکاوی مفاهیم و ابعاد سواد رسانۀ اجتماعی و بررسی تأثیر آن بر پذیرش تجارت اجتماعی توسط کاربران است. تجارت اجتماعی به‌عنوان یک نوآوری مبتنی بر فناوری در عرصۀ مدل‌های کسب‌وکار تجارت الکترونیک، نوعی تجارت آنلاین مجهز به سازه‌های اجتماعی است که توسعۀ این پارادایم نوین، مستلزم بررسی عوامل مؤثر بر پذیرش و کاربرد آن از سوی مشتریان است.روش: در این پژوهش، ابتدا به مفاهیم عمیق و جامع سواد رسانه‌های اجتماعی پرداخته شد؛ سپس واکاوی جامعی از مفاهیم و مدل‌های مربوط به سواد رسانۀ اجتماعی، شامل مدل یکپارچۀ چندبُعدی، مدل خودمختاری SDT، مدل مبتنی بر مهارت و فرایندمحور، مدل‌های CSML و PSML، مدل SoMeLit و مدل SMILE انجام گرفت. بر اساس هدف پژوهش، تأثیر سواد رسانۀ اجتماعی بر تمایل به پذیرش تجارت اجتماعی با چهار بُعد اجتماعی، اطلاعاتی، فنی و حریم خصوصی مدل PSML بررسی شد. جامعۀ آماری پژوهش کاربران هفت رسانۀ اجتماعی پُرکاربرد در ایران، یعنی اینستاگرام، روبیکا، تلگرام، واتساپ، ایتا، بله و آی گپ بوده است که می‌توانند مشتریان بالقوۀ تجارت اجتماعی باشند. داده‌های پیمایشی جمع‌آوری شده بر اساس مدل‌سازی معادلات ساختاری ـ حداقل مربعات جزئی تحلیل شد.یافته‌ها: براساس نتایج به‌دست‌آمده، تأثیر سه بُعد فنی و اجتماعی و حریم خصوصی سواد رسانۀ اجتماعی، بر تمایل به پذیرش تجارت اجتماعی در جامعۀ آماری کاربران ایرانی تأیید شد.نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش، تأثیر سواد رسانه‌های اجتماعی را بر پذیرش تجارت اجتماعی توسط کاربران ایرانی تأیید می‌کند.