مرور نظاممند عوامل مؤثر بر رقابتپذیری در صنایع خلاق فرهنگی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه کسبوکار، دانشکدۀ معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه کسبوکار، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران.
4 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه کسبوکار، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.
doi
10.22059/mmr.2025.384110.1122چکیده
هدف: صنایع خلاق فرهنگی بهدلیل تأثیرهای چشمگیر بر فرهنگ، اقتصاد و جوامع، توجه بسیاری از پژوهشگران، سیاستگذاران و کسبوکارها را جلب کردهاند. در دنیای پرتحول امروز، شناسایی عوامل مؤثر بر رقابتپذیری این صنایع، برای توسعۀ پایدار و حفظ مزیت رقابتی ضروری است؛ از اینرو پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر رقابتپذیری صنایع خلاق فرهنگی و کاهش شکاف در این زمینه صورت پذیرفت.روش: بهعلت پراکندگی پژوهشها در زمینۀ رقابتپذیری در صنایع خلاق فرهنگی، از روش مرور نظاممند استفاده شده است؛ در این راستا ۲۰۹۲ مقاله وارد فرایند مرور نظاممند شد که پس از غربالگری مبتنی بر الگوی PRISMA-S، 54 مقالۀ نهایی برای تحلیل انتخاب شد. این مقالهها با تحلیل مضمون بازتابی بررسی و مضامین اصلی مرتبط با رقابتپذیری استخراج شدند.یافتهها: تحلیل ۵۴ مقاله نهایی، به شناسایی ۵۹ مضمون پایه منجر شد. این مضمونها در قالب ۲۶ مضمونسازماندهنده و ۸ مضمونفراگیر دستهبندی و در نهایت جدول و شبکه مضامین ارائه شد. مضامین فراگیر شناسایی شده عبارتاند از: عوامل کلیدی همچون نیروی انسانی متخصص فرهنگی، بازاریابی، برندنیگ و هویت فرهنگی، استراتژی و مدیریت در صنایع خلاق فرهنگی، فناوریهای خلاقمحور، شرایط صنایع خلاق فرهنگی، زیرساخت صنایع خلاق فرهنگی، اقتصاد خلاق و درآمدزایی پویا و حمایتهای دولتی و سیاستهای فرهنگی.نتیجهگیری: خروجی پژوهش حاضر، چارچوبی برای تحلیل و تقویت رقابتپذیری صنایع خلاق فرهنگی ارائه میدهد. بر اساس نتایج، تقویت رقابتپذیری در این صنایع، مستلزم اتخاذ رویکردی جامع و چندبُعدی شامل عوامل داخلی (نیروی انسانی، بازاریابی و برندینگ، فناوری، استراتژی و مدیریت) و عوامل خارجی (اقتصاد خلاق، زیرساخت صنعت، شرایط صنعت، حمایتهای دولتی و سیاستهای فرهنگی) است.
