رابطۀ پیچیدگی اقتصادی و انتشار دیاکسیدکربن در ایران با استفاده از الگوی غیرخطی NARDL
نویسندگان
1 استادیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه بزرگمهر قائنات، قائنات ایران
2 استادیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه بزرگمهر قائنات، قائنات ایران
doi
10.22084/aes.2021.24941.3349چکیده
طی دهههای گذشته، تهدیدهای فزایندۀ گرمایش زمین در ارتباط با تغییرات آبوهوایی توجه به گازهای گلخانهای، بهویژه دیاکسیدکربن را بهعنوان عامل اصلی گرمایش زمین به خود جلب کرده است. تأثیرات نامطلوب تغییرات آبوهوایی نهتنها به محیطزیست، بلکه به همۀ بخشهای جامعه و اقتصاد در سراسر جهان آسیب میرساند. پیشرفتهای تکنولوژیکی یکی از عوامل مهمی است که میتواند مقدار عناصر آلاینده نسبت بهمیزان تولید اقتصادی در کشورها را کاهش دهد. شاخص پیچیدگی اقتصادی از شاخصهایی است که سطح دانش و مهارتهای موردنیاز در تولید را نشان میدهد و معیاری برای توسعۀ اقتصادی است. در این مطالعه ارتباط غیرخطی میان شاخص پیچیدگی اقتصادی و انتشار دیاکسیدکربن با بهرهگیری از الگوی غیرخطی خودتوضیح با وقفههای توزیعی در بازۀ زمانی 1398-1350 مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج حاصل از الگو حاکی از آن است که با افزایش پیچیدگی اقتصادی، انتشار دیاکسیدکربن 2% کاهش مییابد و با کاهش پیچیدگی اقتصادی، انتشار دیاکسیدکربن 12% و 1% در بلندمدت و کوتاهمدت افزایش مییابد. قابل ذکر است که با توجه به پایین بودن میزان پیچیدگی اقتصادی در ایران، این شاخص ضریب کوچکتری را نسبت به سایر متغیرها دارد؛ همچنین اثر تکانههای مثبت و منفی تولید ناخالص داخلی بر انتشار دیاکسیدکربن در بلندمدت در ایران متقارن است، درحالیکه اثر تکانههای مثبت و منفی پیچیدگی اقتصادی بر انتشار دیاکسیدکربن نامتقارن است. قابل ذکر است اثر تکانۀ منفی پیچیدگی اقتصادی بر انتشار دیاکسیدکربن بیش از اثر تکانۀ مثبت پیچیدگی اقتصادی است.