فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مالیات بر ارزش‌افزوده طی سال‌های اخیر به‌صورت افزایشی به یکی از منابع درآمدی عمده و پایدار دولت تبدیل‌شده است؛ بااین‌حال، یک پرسش مهم آن است که طی سال‌های اجرای این قانون، چه‌مقدار درآمد مالیاتی به‌دلیل عدم تمکین مؤدیان (شکاف تمکین) و تعقیب اهداف خاص سیاستی (شکاف سیاستی) ازدست‌رفته و وضعیت هر یک از استان‌های کشور در این‌خصوص چگونه است؟ در این پژوهش برای پاسخ‌دادن به این پرسش، پایۀ مالیاتی، شکاف سیاستی و شکاف تمکین ازطریق رویکرد اقتصاد کلان و روش تولید برآورد شده و برای دستیابی به برآوردهای مذکور، جداول داده-ستاندۀ استانی برای 31 استان طی سال‌های 1388-1394 محاسبه و استفاده‌شده است. براساس یافته‌های پژوهش، شکاف سیاستی و تمکین روند نوسانی و کاهشی دارند، به‌طوری‌که طی دورۀ موردبررسی شکاف سیاستی نسبت به پایۀ درآمد بالقوۀ مالیات بر ارزش‌افزوده از 3/39% به 9/32% و شکاف تمکین نسبت به پایۀ درآمد قانونی مالیات بر ارزش‌افزوده از 68% به %53 کاهش‌یافته است. شکاف تمکین مالیاتی نسبت به پایۀ درآمد بالقوۀ مالیات بر ارزش‌افزوده از 2/41% به 5/35 % کاهش‌یافته است؛ همچنین، استان‌های تهران، خراسان رضوی، بوشهر، فارس، البرز، اصفهان و آذربایجان شرقی، به‌ترتیب بالاترین سهم از شکاف تمکین را دارند، درحالی‌که پایین‌ترین سهم شکاف تمکین به استان‌های ایلام، خراسان شمالی و جنوبی و استان کهگیلویه‌وبویراحمد اختصاص دارد.