مدلسازی سرعت جریان و تعیین محدودۀ فرسایش و رسوبگذاری در ورودی رودخانۀ اروند به خلیج فارس با استفاده از GIS
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد محیط زیست دریا، دانشگاه علوم فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران
2 استادیار محیط زیست، دانشگاه علوم فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران
3 مربی فیزیک دریا، دانشگاه علوم فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران
4 دانشیار محیط زیست، دانشگاه علوم فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران
5 استاد بیولوژی، دانشگاه علوم فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران
doi
10.22059/jphgr.2018.225389.1006993چکیده
رودخانهها تحت تأثیر پدیدة فرسایش و رسوبگذاری دستخوش تغییرات گوناگونی میشوند؛ از آن جمله میتوان اشاره کرد به: تغییر راستا؛ جابهجاییهای عرضی و طولی؛ تغییر تراز بستر؛ تغییر دانهبندی؛ و دگرگونی ویژگیهای هندسی مسیر. هدف از این مطالعه تعیین محدودة فرسایش و رسوبگذاری در ارتباط با سرعت جریان و پخش آلودگی در ساحل اروندرود با استفاده از مدل کوهیرنس و GIS است. در این تحقیق از مدل سهبُعدی و هیدرودینامیکی کوهیرنس برای شبیهسازی سرعت جریان استفاده شده است که معادلة پیوستگی، معادلات ناویراستوکس در سه بُعد، و معادلههای انتقال شوری و دما به روش جداسازی حل میشوند. شرایط مرزی اعمالشده شامل تغییرات دما، شوری، و دبی برای مرز باز رودخانه و تغییرات دما و شوری و اعمال مؤلفههای جزرومدی M2، S2، O1، و K1 برای مرز باز دریا در مدل بهکار گرفته میشود. با توجه به مقاطع عرضی و خروجی سرعت جریان از مدل کوهیرنس، پهنة تحت پوشش بیشترین آلودگی منطبق با سرعت جریان آب کمتر و رسوبگذاری بیشتر است. همچنین، در مقطع دهانة رودخانه میانگین سرعت در وسط رودخانه بیشتر و در دو طرف ساحل رودخانه کمتر است؛ در نتیجه، در دو ساحل ایران و عراق رسوبگذاری بیشتر و فرسایش کمتری انجام گرفته است.