اثر‌بخشی شبیه سازی ذهنی فرآیندی و فرآورده‌ ای بر انعطاف‌پذیری شناختی، اهمال‌کاری تحصیلی و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان

نویسندگان

1 کارشناس ارشد گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران.

2 استادیار دانشکده علوم تربیتی وروانشناسی دانشگاه اردکان

3 دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران

doi
10.22054/jep.2025.84627.4152
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی شبیه‌سازی ذهنی فرآیندی و فرآورده‌ای بر انعطاف‌پذیری‌ شناختی، اهمال‌کاری تحصیلی و عملکرد تحصیلی ‌دانش‌آموزان متوسطه‌ی دوره‌ی دوم انجام شد. این پژوهش، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل همه‌ی دانش-آموزان متوسطه‌ی دوم شهر بادرود در سال 1403 بودند که از میان آنها، 30 نفر به روش نمونه‌گیری غیرتصادفی از نوع در دسترس انتخاب شدند. سپس، آزمودنی‌های گروه آزمایش، به مدت 8 جلسه‌ی یک ساعته آموزش پروتکل شبیه‌سازی ذهنی فرآیندی و فرآورده‌ای دریافت کردند. جهت ارزیابی آزمودنی‌ها نیز از پرسشنامه‌های انعطاف‌پذیری شناختی دنیس و واندروال (2010)، اهمال‌کاری تحصیلی سولومون و راث بلوم (1984) و عملکرد تحصیلی تیلور و فام (1999) استفاده شد. داده‌های گردآوری شده با استفاده از آزمودن تحلیل کوواریانس چندمتغیری در نرم‌افزار SPSS-27 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌های پژوهش نشان داد که شبیه‌سازی ذهنی فرآیندی و فرآورده‌ای بر انعطاف‌پذیری شناختی و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان متوسطه دوره دوم اثر مثبت و معناداری داشت (05/0>P). با این وجود، این مداخله بر اهمال‌کاری تحصیلی این گروه از دانش‌آموزان اثر معناداری نداشته است (05/0<P). برنامه آموزش شبیه‌سازی ذهنی فرآیندی و فرآورده‌ای می‌تواند به عنوان یک مداخله‌ی سودمند برای بهبود انعطاف‌پذیری شناختی و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان متوسطه‌ی دوره دوم مورد استفاده قرار گیرد.