محاسبة بُعد فراکتال سازندهای زمینشناسی و بررسی ارتباط آن با حساسیت سازندها
نویسندگان
1 استاد گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدة منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد
2 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان
3 کارشناس ارشد گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدة منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد
4 دانشیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه ایلام
doi
10.22059/jphgr.2018.234333.1007060چکیده
ویژگیهای زمینشناسی تأثیر بسیار زیادی در ویژگیهای فیزیکی حوضه و شبکة آبراههها دارد. هدف از این پژوهش تعیین بُعد فراکتال شبکة هیدروگرافی و بررسی ارتباط بُعد فراکتال با الگوهای ژئومورفولوژی سازندهای زمینشناسی و میزان حساسیت آنها در حوضههای مورد مطالعه است. پس از محاسبة بُعد فراکتال و تعیین میزان حساسیت هر سازند، ارتباط بُعد فراکتال با سازندها در حوضه های مختلف بررسی شد. نتایج نشان داد بین عدد فراکتال و حساسیت سازندهای حوضهها، که بیانگر میزان فرسایش و ناهمواری در حوضه است، ارتباط معناداری در سطح 5درصد و افزایشی وجود دارد؛ بهنحویکه با افزایش حساسیت سنگشناسی و، بهتبع آن، تراکم زهکشی، عدد فراکتال افزایش مییابد. بیشترین مقدار بُعد فراکتال در حوضه های مطالعاتی مربوط به سازند کواترنری ریزدانه معادل 65/1 و کمترین مقدار عددی بُعد فراکتال مربوط به سازند سروک معادل 06/1 است. همچنین، در سازندهایی با حساسیت بیشتر نسبت به سازندهای مقاوم تغییرات بیشتری در تراکم شبکة هیدروگرافی رخ داده است؛ درنتیجه، تغییر بُعد فراکتال آنها نیز بیشتر مشاهده میشود.