ارزیابی اثرات خارجی آلودگی هوای ناشی از حمل‌و‌نقل شبکۀ شهری اصفهان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد شهری، دانشکدۀ علوم ادارای و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 استاد گروه اقتصاد، دانشکدۀ علوم ادارای و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 استادیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ علوم ادارای و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22084/aes.2021.22958.3194
چکیده

امروزه کلان شهرهای زیادی در سرتاسر دنیا گریبان‌گیر آلودگی هوا هستند و تلاش‌های زیادی در جهت کنترل این آلودگی صورت می‌گیرد. از آنجایی‌که یکی از مهم‌ترین منابع آلودگی هوا، منابع متحرک هستند، در این مقاله سعی شده است تا برآوردی از هزینه‌های اقتصادی آلودگی هوای PM2.5 منتشرشده توسط وسایل نقلیۀ موتوری انجام شود. در این‌راستا، ابتدا براساس نتایج مدل جمعی تعمیم‌یافته و با استفاده از سهم ترافیک از آلودگی، به برآورد غلظت آلایندگی ایجاد شده توسط ترافیک پرداخته، سپس براساس مدل AirQ+ اثرات بهداشتی آلودگی ارزیابی شده است. درنهایت با استفاده از رویکرد ارزش آماری زندگی و پرداخت‌های جبرانی (نرخ دیه)، به تخمین هزینه‌های اقتصادی ناشی از آلودگی هوای انتشاریافته توسط وسایل‌نقلیه موتوری برای شهر اصفهان در سال 1397 پرداخته‌ شده است. نتایج بیانگر این است که 150 نفر به علت آلودگی هوای ناشی از وسایل نقلیه موتوری دچار مرگ زودرس شدند. هزینه‌های اقتصادی براساس روش ارزش آماری زندگی به‌طور متوسط 57.9 میلیون دلار در سال برآورد گردید؛ همچنین این هزینه براساس روش دیه 30.4 میلیارد تومان در سال بر جامعه تحمیل شده است. ارزیابی اثرات بهداشتی آلودگی هوا یکی از مهم‌ترین بخش‌های هزینۀ اجتماعی آلودگی هوا می‌باشد؛ چراکه با اجرای تحلیل‌های هزینه-فایده، می‌توان به معیار مناسبی برای اولویت‌بندی اقدامات کنترلی در جهت کاهش آلودگی هوا دست‌یافت.