بررسی تأثیر موافقت‌نامۀ تجارت ترجیحی بین ایران و ترکیه و اجرای گمرک الکترونیکی بر هزینه‌های تجاری در ایران: براساس رهیافت GTAP پویا

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد بین‌الملل، گروه علوم اقتصادی، ‌دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 استادیار گروه علوم اقتصادی، ‌دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 استادیار گروه اقتصاد، ‌دانشکدۀ مدیریت و اقتصاد، دانشگاه کرمان، کرمان، ایران

doi
10.22084/aes.2021.24133.3281
چکیده

حساسیت و اهمیت زمان در حمل‌ونقل برای کشورها موجب شده است تا ابزارها و عوامل مؤثر در آن‌را شناسایی و در جهت کاهش زمان حمل‌و‌نقل تلاش نمایند. کاهش نسبی در قیمت حمل‌ونقل با گذشت زمان باعث کاهش هزینه‌های ‌فرصت می‌شود و این یک توضیح قانع‌کننده برای رشد تجارت کل و اثرات ترکیبی در رشد تجارت است. از آنجا که تعرفه‌های تولید در سراسر جهان کاهش یافته است، تمرکز توافق‌نامه‌های تجاری به‌سمت سایر موضوعات معطوف شده است، از‌جمله: تجارت الکترونیکی و ساده‌سازی قوانین گمرکی. مراحل گمرکی تجارت بین‌الملل و جابه‌جایی کالاها به زمان نیاز دارد. این مقاله اهمیت زمان را به‌عنوان یک مانع تجاری بررسی می‌کند، میزان هزینه‌های زمان را تخمین می‌زند و این موارد را به الگوهای تجارت و سازمان بین‌المللی تولید مرتبط می‌کند. پژوهش حاضر درنظر دارد تأثیر هم‌زمان موافقت‌نامه اقتصادی بین ایران و ترکیه و اجرای گمرک الکترونیکی بر کاهش هزینه‌های تجاری را با استفاده از یک مدل GTAP (پروژۀ تحلیل تجارت جهانی) پویا مطابق سناریو کاهش تعرفه طبق این توافق‌نامه برای دورۀ 2011- 2025 بررسی نماید. نتایج حاصل نشان می‌دهد که  کاهش هزینه‌های گمرکی در راستای انعقاد توافق‌نامه زمانی‌که گمرک الکترونیکی اجرا گردد، بسیار چشمگیر است.