یارانۀ ارز ترجیحی و تأثیر آن بر کنترل قیمت کالاهای اساسی (مطالعۀ موردی: بازار گوشت مرغ ایران)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی، دانشکدۀ اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 استادیار اقتصاد کشاورزی، مؤسسه پژوهشهای برنامهریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، تهران، ایران
doi
10.22084/aes.2021.24616.3319چکیده
با افزایش تلاطمات ارزی در اوایل سال 1397، ستاد اقتصادی دولت، اجرای سیاست تخصیص ارز ترجیحی با نرخ ۴۲۰۰ تومان برای هر دلار آمریکا را آغاز نمود. یکی از مهمترین محصولات غذایی مورد هدف این سیاست، گوشت مرغ میباشد که در تأمین نهادههای اصلی تولید به واردات وابسته است. با توجه به اینکه، همواره این پرسش درمیان محافل علمی و سیاسی کشور مورد بحث بوده که، چه میزان از یارانة پرداختی به واردات نهادههای تولید به مصرفکنندة نهایی فرآوردهها میرسد؟ پژوهش پیشِرو، با بهکارگیری اطلاعات ماهانۀ 1397-99، براساس رویکرد خودرگرسیونی با وقفههای گسترده به این مهم پرداخته است. با توجه به نتایج، چنانچه در بلندمدت یارانة پرداختی به هر کیلوگرم گوشت مرغ توسط دولت، 1% افزایش یابد، اختلاف قیمت گوشت مرغ در بازار ایران و جهان، 61/0% افزایش مییابد. بر ایناساس، بهنظر میرسد، اگرچه سیاست مذکور، توانسته قیمت گوشت مرغ را پایینتر از قیمت جهانی نگهدارد، اما قادر نبوده تا بهطور کامل مصرفکنندة نهایی را منتفع سازد؛ زیرا که انحراف 39% یارانههای پنهان پرداختشده در بازار گوشت مرغ وجود دارد. از اینرو، توصیه میگردد تا سیاستگذاران اجرای این سیاست را متوقف نمایند. ضمن آنکه براساس نتایج، مداخلة مستقیم دولت در بازار ازطریق توزیع ماهانة مرغ تنظیم بازاری، مازاد انباشتة واردات نهادههای دامی به ازای جوجهریزی انجام شده و ریسک تأمین خوراک در صنعت تولید گوشت مرغ متغیرهای دیگری هستند که بر اختلاف قیمت گوشت مرغ در بازار ایران و جهان تأثیر میگذارند.
