بررسی میزان ترسیب ‏کربن خاک در تیپ‏های مختلف جنگلکاری‌شده و طبیعی (مطالعۀ موردی: طرح جنگلداری چمستان، مازندران)

نویسندگان

1 کارشناس ارشد سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور.

2 دانشیار دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرس، پردیس نور

3 استادیار دانشگاه لرستان

4 دانشجوی دکترا دانشگاه لرستان

5 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22059/jfwp.2016.59892
چکیده

اکوسیستم‏های جنگلی و مدیریت بهینۀ آن، تأثیر بسیار مهمی در جذب کربن اتمسفر دارد. این تحقیق با هدف بررسی تأثیر جنگلکاری‏های طرح جنگلداری چمستان بر مقدار ترسیب‏ کربن خاک صورت گرفت. نمونه‏برداری خاک به‏‏صورت منظم‎ تصادفی و از عمق‏های 15-0، 30-15 و 45-30 سانتی‏متری انجام گرفت. در مجموع 20  نمونه خاک از شش تودۀ 21 سالۀ جنگلکاری‌شدۀ کریپتومریا (Cryptomeria japonica)، زربین (Cupressus sempervirens)، تدا (Pinus taeda)، افرا شبه‎چناری (Acer pseudo-platanus)، جنگلکاری آمیخته و جنگل طبیعی برداشت و به آزمایشگاه منتقل شد. نتایج نشان داد که بین مقدار کربن موجود در توده­های مختلف خالص، آمیخته و طبیعی در لایه­های مختلف از نظر آماری تفاوت معنی‏داری وجود دارد و در مجموع لایه‏‏ها (45-0 سانتی‎متری)، این مقدار ترسیب ‏کربن (108هکتار/تن) برای تودۀ طبیعی به‎طور معنی‏داری (01/0P<) بیشتر از سایر توده‏هاست. همچنین نتیجۀ رگرسیون گام‌به‌گام نشان داد که درصد نیتروژن و نسبت کربن به نیتروژن (C/N) به‌ترتیب از مهم‌ترین اجزای تأثیرگذار بر مقدار کربن آلی خاک در توده‎های بررسی‌شده است. به طورکلی، می‎توان چنین نتیجه گیری نمود که با شناخت گونه‎هایی که توانایی بیشتری برای ترسیب‎‎کربن دارند و همچنین بررسی عوامل مدیریتی تأثیرگذار بر فرایند ترسیب‎‎کربن، می‎توان اصلاح و احیای اراضی را از جنبۀ ترسیب ‎کربن دنبال کرد.