امکانسنجی کاربست فیلم مستند در فراهمسازی شواهد سیاستی در سیاستگذاری مبتنی بر شواهد
نویسندگان
1 استادیار، گروه پژوهشی مطالعات اجتماعی اطلاعات، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت فرهنگی، دانشگاه سوره، تهران، ایران.
3 استادیار، گروه ارتباطات اجتماعی، دانشکده فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه سوره، تهران، ایران.
doi
10.22059/mmr.2024.375964.1076چکیده
هدف: با توجه به اهمیت سیاستگذاری شواهدمحور در حوزه اقتصاد و نقش بالقوه فیلم مستند در فراهمسازی این شواهد، پژوهش حاضر با هدف امکانسنجی کاربست فیلم مستند و پیشنهاد یک مدل کاربردی برای استفاده از این محصول رسانهای در فرایند سیاستگذاری شواهدمحور اجرا شد. روش: این پژوهش از ترکیب روشهای کمی و کیفی بهره برده است. در بخش کیفی، با استفاده از روش نمونهگیری ملاکی، ۸ فیلم مستند اقتصادی با معیارهایی همچون تکقسمتی بودن، پرداختن به مشکلات اقتصاد ایران، جدید بودن، کیفیت نسبی بالا در تولید، حضور در بین فیلمهای پذیرفته شده و جایزه گرفته در جشنوارههای مستند داخلی انتخاب شد؛ سپس بر اساس کدهای قیاسی مبتنی بر ادبیات نظری رویکرد شواهدمحور، این فیلمها تحلیل محتوا شدند. در بخش کمّی، برای سنجش میزان اجماع در خصوص ۶۱ گزاره پژوهشی حاصل از تحلیل محتوا، از روش دلفی در سه فاز استفاده شد. جامعه آماری بخش کمّی، متخصصان حوزه اقتصاد بود که از بین آنها ۲۵ نفر بهروش نمونهگیری هدفمند انتخاب شد. یافتهها: بر اساس تحلیل محتوای انجام شده، ۶۱ گزاره پژوهشی استخراج شد. پس سه دور اجرای دلفی، ۴۰ گزاره، نمره بالای ۷۵ درصد و ۲۱ گزاره، نمره بالای ۵۰ درصد را بهدست آوردند و متخصصان آنها را تأیید کردند. گزارههای استخراجشده دربرگیرنده این موضوعات بودند: انواع شواهد قابل ارائه در فیلم مستند، نحوه گردآوری و بهکارگیری آنها در سیاستگذاری اقتصادی و معیارهای کیفیت و اعتبار این شواهد. نتیجهگیری: یافتههای این پژوهش نشان داد که فیلم مستند میتواند بهعنوان ابزاری کارآمد، شواهد مورد نیاز سیاستگذاری اقتصادی را فراهم کند. بر این اساس، یک مدل عملیاتی برای تعامل فیلم مستند با فرایند سیاستگذاری شواهدمحور ارائه شد. همچنین برای ارتقای کیفیت و کاربردپذیری فیلم مستند اقتصادی در این زمینه، پیشنهادهایی ارائه شد.