اثر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و سرمایۀ انسانی بر رشد اقتصادی: شواهدی از کشورهای منتخب اسلامی

نویسندگان

1 استاد گروه اقتصاد، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران

2 کارشناسی ارشد اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران

doi
10.22084/aes.2020.22017.3099
چکیده

سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی (FDI) یکی از  عوامل شتاب‌دهندۀ رشد اقتصادی در کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه  طی سال‌های اخیر می‌باشد. موضوع مهم و موردتوجه اقتصاددانان چگونگی اثر FDI  بر رشد اقتصادی کشورهای میزبان است. در اقتصاد بسته، هیچ‌گونه دسترسی به ابزار‌های مالی خارجی و پس‌انداز وجود ندارد؛ زیرا چنین اقتصادی صرفاً متکی به پس‌انداز‌ها و منابع سرمایه‌گذاری خارجی است. اما در اقتصاد باز، سرمایه‌گذاری یا از منابع پس‌اندازهای داخلی و یا از سرمایه‌گذاری خارجی تأمین می‌شود. در این مطالعه اثر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بر رشد اقتصادی 30 کشور منتخب اسلامی بررسی می‌شود. برای تخمین مدل از تکنیک PMG که برای پانل‌های نامتجانس پویا استفاده شده است و دورۀ زمانی موردمطالعه 1992-2016 می‌باشد. نتایج تحقیق نشان‌داد که FDI  دارای اثر مثبت و معنی‌داری بر رشد اقتصادی کشورهای مورد مطالعه است. البته اثر متقابل FDI  و سرمایۀ انسانی، FDI  و تجارت باز بر رشد اقتصادی بیشتر از اثرات انفرادی آن‌ها در کوتاه‌مدت و بلندمدت است. براساس نتایج تحقیق، پیشنهاد می‌شود که دولت‌ها باید سیاست‌های مالی، پولی و تجاری مناسب را برای مساعد نمودن محیط جهت جذب جریان سرمایۀ خارجی به‌عنوان مکملی برای سرمایۀ خارجی به‌کار برند.