رابطۀ غیرخطی نااطمینانی شاخص قیمت موادغذایی و امنیت غذایی در خانوارهای ایرانی: شواهدی از مدل GAS
نویسندگان
1 استاد گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 مدرس گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ایران
doi
10.22084/aes.2020.22207.3119چکیده
هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی تأثیر نااطمینانی قیمت موادغذایی بر امنیت غذایی در خانوارهای ایرانی طی دورۀ 1359-1396 در چارچوب یک مدل غیرخطی است. جهت برآورد نااطمینانی از مدل امتیاز خودرگرسیونی تعمیم یافته و برای برآورد تأثیر نااطمینانی قیمت موادغذایی بر امنیت غذایی از مدل خود رگرسیونی انتقال ملایم استفاده شده است. نتایج نشان میدهد که نااطمینانی قیمت مواد غذایی در رژیم اول (سطح پایین سرمایهگذاری در بخش کشاورزی) تأثیر منفی و معنادار و در رژیم دوم (سطح بالا سرمایهگذاری در بخش کشاورزی) تأثیر منفی و غیرمعنادار بر امنیت غذایی دارد. در رژیم اول که سطح سرمایهگذاری در بخش کشاورزی از حد آستانه کمتر است، با افزایش نوسانات قیمت مواد غذایی، نااطمینانی در بازار افزایش و علائم با شفافیت کمتری به تولیدکننده و مصرفکننده سیگنال میدهد. در این شرایط مصرفکنندگان با مشکل کاهش قدرت خرید مردم و نااطمینانی در دسترسی به مواد غذایی مواجه خواهند شد، که تأثیر منفی بر امنیت غذایی دارد. درحالیکه رژیم دوم و افزایش سطح سرمایهگذاری در بخش کشاورزی توانسته است تا حدودی تأثیرات منفی نااطمینانی بر امنیت غذایی را خنثی نمود. با توجه به نتایج مطالعۀ حاضر، مسئولان بایستی از یکسو، با اولویتدهی به تأمین منابع مالی سرمایهگذاری در بخش کشاورزی و تسهیل شرایط فعالیت بخش خصوصی و تعاونیها در این زمینه و حمایت از کشاورزان گامهای مؤثری بردارند؛ ازسویی دیگر، برای کاهش فاصلۀ قیمتها، تنظیم تقاضای بازار محصولات کشاورزی و ایجاد شرایط ثبات قیمت موادغذایی نوعی مصونیت در مقابل نوسانات و شوکهای کوتاهمدت ایجاد نمایند.
