سهم مدیریت وارونگی اقلیمی در کنترل آستانۀ شاخص کیفیت هوای شهری (مطالعۀ موردی: شهر اصفهان)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‏ریزی شهری، دانشکدة علوم جغرافیایی و برنامه‏ ریزی، دانشگاه اصفهان

2 استاد گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدة علوم جغرافیایی و برنامه ‏ریزی، دانشگاه اصفهان

3 دانشیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدة علوم جغرافیایی و برنامه ‏ریزی، دانشگاه اصفهان

4 استادیار گروه جغرافیای شهری، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف ‏آباد

doi
10.22059/jphgr.2018.236245.1007073
چکیده

وارونگی هوا پدیدة اقلیمی است که سبب افزایش تراکم آلایندگی در شهرهای پُرجمعیت و صنعتی می‏شود؛ به‏طوری‏که عبور از آستانة کیفیت هوا مشکلات عدیده‏ای برای شهروندان به دنبال دارد. توجه مدیران برای مقابله با این مشکل بیشتر معطوف به عوامل آلاینده چون ترافیک است. اما باید دید اگر این پدیده در فصول مختلف وجود دارد و عوامل آلاینده نیز تغییر چندانی در طول سال ندارد، چه عاملی سبب عبور مقدار شاخص کیفیت هوا از آستانه می‏شود و اگر استمرار اینورژن موجب چنین وضعیتی است، می‏توان راهکارهای اقلیمی برای کاهش استمرار این وضعیت پیشنهاد کرد. این پژوهشِ کاربردی با روش تحلیلِ فضاییِ مؤلفه‏های اقلیمی (فشار و دما) و آلاینده‏های هوا (O3, PM, Co, SO2, NO2) و با بهره‏گیری از روش همبستگی و تکنیک کریجینگ و با استفاده از تحلیلگر Surfer انجام گرفته است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که: * در حاکمیت اینورژن از طریق هسته‏های سلولی فشار و دما امکان تحریک سلول‏ها برای ایجاد آشفتگی وجود دارد. * در ماه آبان و آذر با کنترل ترافیک و در دی‏ماه با کنترل آلوده‏کننده‏های صنعتی می‏توان از عبور شاخص کیفیت از حد مجاز جلوگیری کرد.