تأثیر کوبیدگی خاک بر متغیر زیتوده و رشد نهال بلندمازو در شرایط گلخانهای
نویسندگان
1 دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، دکترای جنگلداری
2 دانشگاه تهران
3 گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jfwp.2016.59046چکیده
استفاده از ماشینآلات سنگین برای فعالیتهای جنگل مانند عملیات بهرهبرداری در طول چند دهۀ گذشته افزایش یافته است که همین امر پیامدهای منفی بر اکوسیستم خاک جنگل شامل کوبیدگی، بههمخوردگی و شیاری شدن خاک را در پی داشته است. این تحقیق در پی اثبات این فرضیه است که افزایش مقاومت به نفوذ با تحت تأثیر قراردادن الگوهای اندام هوایی و زیرزمینی، سبب ایجاد اثرهای منفی بر متغیرهای مورفولوژی نهال (اندازه) و رشد (زیتوده) میشود. در این تحقیق چهار تیمار کوبیدگی خاک اعمال شده تا یک طیف پیوسته از کوبیدگی با استفاده از افزایش وزن مخصوص ظاهری ایجاد شود (تیمار شاهد بدون کوبیدگی و سطح دوم تا سطح چهارم کوبیدگی به ترتیب با 3، 5 و 7 ضربه چکش). اثرهای کوبیدگی خاک در خاکی با بافت لومی تا رسی- لومی با شرایط بهینه از نظر آب (آبیاری روزانه) در یک مقیاس پیوستۀ مقاومت به نفوذ (1/0 تا 0/1 مگاپاسکال) بر متغیرهای رشد نهالهای گونه بلندمازو در شرایط گلخانه بررسی شد. با افزایش مقاومت به نفوذ، متغیرهای رشد شامل اندازۀ نهال (طول و قطر ساقه، طول برگ، طول و قطر ریشۀ اصلی و طول ریشۀ جانبی) و زیتوده (اندام هوایی و ریشه) از نظر آماری بهطور معنیداری کاهش یافتند. پارامترهای رشد با افزایش کوبیدگی خاک بهصورت رابطهای غیرخطی تغییر یافتند. بهطور کلی میتوان نتیجهگیری کرد که رشد ریشه و ارتفاع نهال بلندمازو با هر گونه افزایش در مقاومت خاک محدود میشود.
