ارزیابی نابرابری درآمد و خط فقر نسبی بر قدرت خرید کالای بادوام

نویسندگان

1 دکتری اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 استاد گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

3 استادیار گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه آیت‌الله بروجردی، بروجرد، ایران

doi
10.22084/aes.2020.20742.2995
چکیده

در اقتصادهای متمرکز نابرابری جغرافیایی یکی از مهم‌ترین ابعاد نابرابری است که موردتوجه سیاست‌گذاران است. طرح آمایش فضایی سرزمین مهم‌ترین سیاست دولت در اقتصاد ایران به‌منظور کاهش نابرابری و فقر در ابعاد مکانی و جغرافیایی است. هدف این پژوهش ارزیابی تأثیر فضایی متغیرهای نابرابری درآمد، فقر نسبی، رشد درآمد سرانه حقیقی، بیکاری، نرخ ارز حقیقی و نرخ بهره‌ی حقیقی بر قدرت خرید حقیقی کالاهای بادوام با استفاده از مدل گشتاور تعمیم‌یافته خود رگرسیونی فضایی SAR-GMM-DPD با ضرایب دومرحله‌ای آرلانو- باور/ بوندل- باند پویای تصادفی در بین استان‌های ایران در دوره‌ی 1396-1385 است. نتایج نشان‌داد که طبق تئوری نظریه‌ی مصرف دوزنبری، کالاهای بادوام دارای تابع تقاضای شکسته است؛ به‌طوری‌که وقفه‌ی اول متغیر وابسته با ضریب 009/0 دارای تأثیر مثبت بر قدرت خرید کالاهای بادوام است. وقفه‌ی اول فضایی SAR نیز منفی و معنادار 007/0- است که بیانگر وابستگی فضایی منفی بین استان‌های ایران است، یعنی اثرات متغیرهای مستقل‌بر متغیر وابسته دارای تأثیرات غیرمستقیم فضایی و جغرافیایی است. نابرابری درآمد با ضریب 43/0- تأثیر منفی بر قدرت خرید کالای بادوام خانوارها دارد. خط فقر نسبی با ضریب 06/0- اثر منفی بر قدرت خرید می‌گذارد و هرچه خط فقر نسبی به سمت دهک‌های بالای درآمدی حرکت می‌کند، قدرت خرید کالای بادوام کاهش می‌یابد.