ارزیابی میزان مواجهه کارگران صنایع چاپ با آلاینده‌های منتشره در محیط‌های داخلی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی شیمی- طراحی فرایند، گروه مهندسی شیمی، دانشکده مهندسی شیمی و نفت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 استادیار، گروه مهندسی شیمی، دانشکده مهندسی شیمی و نفت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

3 دانشیار، گروه بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران.

doi
10.22038/jreh.2022.62196.1466
چکیده

زمینه و هدف: آلودگی‌های منتشره در صنایع چاپ، مطابق تحقیقات سازمان بهداشت جهانی به عنوان یکی از جدی‌ترین خطرات برای سلامتی کارکنان به شمار می‌رود. اثرات بهداشتی این آلاینده ها از بیماری‌های حاد مانند سوزش ‌چشم تا اثرات مزمن مانند ابتلا به سرطان و حتی آسیب به DNA است. مواد و روش‌ها: جهت مطالعه آلودگی هوا در محیط‌های داخلی صنعت چاپ، با استفاده از دستورالعمل EPA و روش رتبه بندی مکانی، نمونه‌ها جمع‌آوری و سپس توسط دستگاه کروماتوگرافی گازی آنالیز شد. یافته‌ها: بر اساس نتایج کرماتوگرافی گازی، مجموع غلظت ترکیبات آلی بسیار فرار و ترکیبات آلی فرار در نزدیک‌ترین نقطه به مخزن رنگ‌، محل قرارگیری اپراتور در فاصله یک متری و دو متری از دستگاه هلیوگراور، و فضای عمومی کارخانه به ترتیب برابر %83/20، %41/5، %85/1 %46/1 به دست آمد. 52% از آلاینده‌های مشاهده شده جزو حلال‌های آلی مرکب، 38% از ترکیبات گوگرددار و 52% جزو ترکیبات نیتروژن‌دار بودند. حدود 24% از آلاینده‌ها ساختار پیچیده‌ای متشکل از 12 کربن و بالاتر دارند. غلظت آلاینده‌های مشاهده شده نه تنها از استانداردهای OSHA و NIOSH بسیار فراتر است؛ بلکه در مقایسه با پژوهش مشابه بین المللی نیز، بسیار بالا می‌باشد؛ بطوری که در محدوده اعلان کد خطر بوده و اثرات بهداشتی نگرانکننده‌ای بر کارکنان دارند.نتیجه گیری: نتایج نشان‌دهنده نیاز به مداخله فوری برای کاهش آلایندگی محیط‌های صنعت چاپ می‌باشد. روش ارجح برای مدیریت کیفیت هوای داخلی، کنترل و جایگزینی منبع آلودگی، تهویه عمومی و موضعی مناسب با استفاده از تجهیزات تهویه مطبوع و یا استفاده همزمان از فیلترها و سیستم تهویه مطبوع جهت کاهش انتشار پیشنهاد می‌شود.