باران‌ربایی تک‌درختان زبان‌گنجشک در فصول رویش و خزان در اقلیم نیمه‌خشک (مطالعۀ موردی: پارک جنگلی چیتگر)

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشگاه تامسون ریورز کانادا

3 عضو هیات علمی دانشگاه تهران، دکتری

4 دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج

doi
10.22059/jfwp.2016.57762
چکیده

از مهم‌ترین مباحث امروزی مدیریت منابع آب، میزان اجزای باران (GR) در اکوسیستم‌های جنگل‌کاری و فضای سبز شهری است. هدف از اجرای پژوهش حاضر، مقایسه باران‌ربایی (I) تک درختان جنگل‌کاری شده زبان گنجشک (Fraxinus rotundifolia) در فصول رویش و خزان در پارک جنگلی چیتگر در اقلیم نیمه‌خشک بود. مقدار GR و I طی یک سال اندازه‌گیری به ترتیب با استفاده از شش و 12 عدد باران‌سنج اندازه‌گیری شدند. مقدار I از تفاضل تاج ‌بارش (TF) و GR برآورد گردید. در مجموع 50 رخداد GR، با عمق تجمعی 0/156 میلی‌متر اندازه‌گیری شد که مقدار I تجمعی در کل دوره پژوهش و در دوره‌های برگدار و بی‌برگی به ترتیب 4/19 درصد، 0/23 درصد و 2/16 درصد به دست آمد. بین I و GR در کل دوره پژوهش (862/0R= ) و در دوره‌های برگدار (862/0R= ) و بی‌برگی (950/0R= )، همبستگی‌های مثبت معنی‌داری در سطح 99 درصد مشاهده شد. میانگین درصد I نسبی (I:GR) در کل دوره پژوهش و در دوره‌های برگدار و بی‌برگی به ترتیب 6/46 درصد، 3/49 درصد و 6/41 درصد به دست آمد و میانگین درصد I:GR دوره‌های برگدار و بی‌برگی، اختلاف معنی‌داری را نشان دادند (01/0p<). انتخاب گونه‌هایی با مقدار I پایین، سبب افزایش آب رسیده به سطح خاک جنگل شده و این امر به خصوص در مناطق خشک و نیمه‌خشک که دارای کمبود آب هستند، بسیار مهم است. در این راستا، توجه به میزان تعرق گونه‌های منتخب نیز باید مد نظر باشد.