اثر جاده‌ جنگلی بر تنوع گونه‌ای علفی و استقرار زادآوری درختی (مطالعه موردی: بخش های پاتم و نمخانه)

نویسندگان

1 دانشکده منابع طبیعی

2 دانشگاه تربیت مدرس

3 دانشگاه تهران

4 دانشگاه تهران

5 دانشگاه تهران

doi
10.22059/jfwp.2016.57764
چکیده

ساخت جاده‌های جنگلی به عنوان یکی از عوامل موثر در ایجاد تغییرات اکولوژیکی می‌‌تواند بر تنوع و ترکیب گونه‌‌ها در حاشیه جاده تاثیر گذار باشد. این پژوهش ‌به منظور بررسی تنوع گونه‌های علفی و استقرار زادآوری درختی در فواصل مختلف از کناره جاده و با هدف بررسی تاثیر جاده، در بخش پاتم و نمخانه جنگل خیرود انجام شد. به همین منظور در شش فاصله 0، 5، 10، 25، 50 و 100‌متر (از محور وسط جاده) و در سمت ترانشه خاکبرداری و خاکریزی ماکروپلات‌های 100)5×20 متر) مترمربع برای نمونه‌برداری گونه‌های علفی و درون آنها، میکروپلات‌‌های m2×2 برای نمونه‌برداری زادآوری درختی استفاده شد (78 قطعه نمونه گونه‌علفی و‌156 قطعه نمونه زادآوری درختی). در داخل هرکدام از قطعات نمونه اطلاعات مربوط به رویشگاه ، نوع گونه‌های گیاهی و نهال‌ها و فراوانی آنها بر اساس مقیاس لوندو برداشت شد. برای بررسی تنوع از شاخص‌های سیمپسون و شانون- وینر، شاخص غنا ‌تعداد گونه(s) و شاخص یکنواختی پیلو استفاده و آنالیز داده‌ها در قالب طرح بلوک کاملا تصادفی انجام شد . آنالیز واریانس نشان داد که فاصله از جاده به طور معنی داری بر ترکیب و تنوع گونه-های علفی و زادآوری درختی تاثیر دارد. همچنین ‌نتایج حاصل از آنالیز چندمتغیره(CCA) نشان داد که از بین عوامل محیطی موثر، کربن، اسیدیته و نیتروژن بیشترین اثر را در پراکنش گونه‌‌ها دارد. این نتیجه می‌تواند برنامه‌ریزان را در طراحی‌ دقیق و مناسب جاده جنگلی در جهت به حداقل رساندن خسارات وارده به رویشگاه و درنتیجه استقرار زادآوری و نیز انتخاب گونه‌های مناسب زیست مهندسی کمک نماید.