فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: در آغاز هر بحرانی، اتخاذ راهبردهای مناسب، برای ایفای نقش رسانه‌ها به‌منظور مدیریت وضعیت اهمیت زیادی دارد. در وضعیت عالم‌گیری کووید ـ 19، رسانه‌های رسمی و غیررسمی در ایران، برای برآوردن نیازهای اطلاعاتی مردم و همچنین کمک به حل بحران، راهبردهایی را در پیش گرفتند که مطالعه شیوه‌های واکنش آن‌ها به بحران در ماه‌های آغازین را لازم می‌سازد. با توجه به اینکه پیام‌های تولیدشده رسانه‌ها در موقعیت بحران، گویای راهبردهای آن‌ها برای حل بحران است، مقاله حاضر از نظریه ارتباطات بحران وضعیتی استفاده می‌کند.روش: در این مقاله محتوای خبری 7 ماه اول همه‌گیری، در دو رسانه تلویزیون (اخبار ساعت 21) و اینستاگرام، تحلیل محتوای مضمون شده است تا ضمن مطالعه تفاوت‌ها و شباهت‌های راهبردهای واکنش به بحران در این دو رسانه، شیوه مدیریت آن‌ها نیز در این موقعیت آشکار شود. در مجموع 257 خبر مرتبط با ویروس کرونا در پخش خبری ساعت 21، از شبکه اول سیمای جمهوری اسلامی ایران منتشر و 659 محتوای مرتبط با موضوع در صفحات نمونه اینستاگرام تولید شده‏ است که همه آن‌ها تحلیل مضمون شده‌اند.یافته‌ها: یافته‌ها حضور سه کلان مضمون را در هر دو رسانه نشان می‌دهد که عبارت‌اند از: شرایط مواجهه با بیماری، عاملان بحران همه‌گیری و راه‌حل‌های بحران.نتیجه‌گیری: تطبیق مضامین با راهبردهای واکنش به بحران نشان می‌دهد که هر دو رسانه از چهار راهبرد چاپلوسی، فاصله‌گذاری، رنج و سرافکندگی استفاده کرده‌اند. مطالعه حاضر، هم دلالت‌هایی برای مدیریت رسانه‌ها دارد و هم تلاشی است برای غنی‌ساختن ادبیات پژوهشی در حوزه ارتباطات بحران و جایگاه رسانه‌ها در پاسخ به بحران.