مطالعه آثار همه گیری بیماری کووید 19 بر بازار نفت جهان و ایران
نویسندگان
1 دکتری اقتصاد، دانشگاه فردوسی مشهد
2 استادیار گروه اقتصاد و مدیریت انرژی، دانشگاه صنعت نفت
doi
10.22084/aes.2020.22619.3161چکیده
بیماری کووید 19 بهخوبی نشان داده است که بحران سلامت تا چه اندازه میتواند بر فعالیتهای اقتصادی کشورهای صادرکننده نفت اثر منفی بگذارد. شواهد تجربی مؤید این موضوع هستند که قیمت و تقاضای جهانی نفت، دو کانال کلیدی اثرگذاری این بیماری بر اقتصاد این دسته از کشورها هستند. با توجه به اهمیت بالای این موضوع، در این پژوهش به بررسی آثار بیماری کووید 19 بر تقاضای نفت آمریکا (بهعنوان شاخصی از تقاضای نفت جهان) و شاخص قیمت وستتگزاس (بهعنوان شاخصی از قیمت جهانی نفت)، براساس دادههای هفتگی از 14 ژوئن 2019 تا 15 می 2020، پرداخته شده است. به این منظور از الگوی خودرگرسیون برداری با وقفههای توزیعی (ARDL) استفاده شده است و اثرگذاری این بیماری بر تقاضای نفت و بر شاخص قیمت نفت هم در کوتاهمدت و هم در بلندمدت مورد بررسی قرار گرفته است. بر اساس یافتههای این پژوهش، بیماری کووید 19، اثر منفی و معنادار هم در بلندمدت و هم در کوتاهمدت بر شاخص قیمت نفت جهانی و تقاضای جهانی نفت داشته است. همچنین براساس نتایج آزمون علیت بر مبنای الگوی VECM، علیت بلندمدت قوی از سمت شاخص قیمت نفت جهانی بر قیمت نفت ایران تأیید شده است. از این رو میتوان استدلال کرد که بیماری کووید 19 از کانال قیمت جهانی نفت خام دارای اثرگذاری منفی قوی بر شاخص قیمت نفت خام ایران در بلندمدت است؛ بنابراین بهمنظور مصونیت از کسری بودجه و بروز ابر تورم در کشور، بودجهریزی مستقل از درآمدهای نفتی میبایست موردتوجه جدی سیاستگذاران قرار گیرد.