تأثیر ارزشافزوده بخش صنعت بر اشتغال استان های ایران: رهیافت پانل دیتا نیمهپارامتری
نویسندگان
1 استادیار گروه اقتصاد دانشگاه آیتالله بروجردی(ره)
doi
10.22084/aes.2020.19141.2881چکیده
افزایش اشتغال و دستیابی به توسعه پایدار یکی از اهداف مهم اقتصاد ایران است. بخش صنعت بهدلیل برخورداری از پیوند پسین و پیشین با سایر بخشهای اقتصادی در ایجاد اشتغال و رشد تولید نقش کلیدی ایفا میکند. با توجه به اهمیت موضوع، هدف پژوهش بررسی تأثیر ارزشافزوده صنعت بر اشتغال کشور طی دوره زمانی 1395-1384 است. بهمنظور تجزیهوتحلیل روابط بین متغیرها نخست بر پایه نسبت ارزشافزوده صنعت به تولید ناخالص داخلی، استانهای کشور به دو گروه استانهای برخوردار از سهم ارزشافزوده صنعت بالا و استانهای دارای سهم ارزشافزوده صنعت پایین تفکیک شدند؛ سپس در هر گروه اثر ارزشافزوده صنعت بر اشتغال با استفاده از رهیافت پانل دیتا نیمه پارامتری به روش بالتاگی و لی برآورد شد. یافتههای بخش پارامتری نشان دادند در هر دو گروه افزایش ارزشافزوده بخش صنعت و موجودی سرمایه به افزایش معنادار اشتغال و افزایش دستمزد حقیقی به کاهش معنادار اشتغال منجر میشوند؛ هرچند اشتغال در گروه اول بیشتر از گروه دوم تحت تاثیر ارزش افزوده بخش صنعت قرار دارد. افزایش بهرهوری کل عوامل تولید در هر دو گروه به کاهش اشتغال منجر میشود، ولی کاهش اشتغال تنها در گروه اول معنادار است. برآورد بخش ناپارامتری حاکی است تأثیر سرمایه انسانی بر اشتغال در هر دو گروه استانها مثبت و معنادار است؛ با این تفاوت که در استانهایی که سهم ارزشافزوده صنعت بالاتر از سطح میانگین است، ارتباط سرمایه انسانی و اشتغال بهصورت غیرخطی و دارای بازدهی نزولی است. بهبیاندیگر، میزان واکنش اشتغال به سرمایه انسانی در سطوح پایین سرمایه انسانی بیشتر از سطوح بالای سرمایه انسانی است. از سوی دیگر در گروه دوم که سهم ارزشافزوده صنعت پایینتر از سطح میانگین است، اثر سرمایه انسانی بر اشتغال خطی و مثبت است.