تجزیهوتحلیل مدل "هر روستا یک محصول" و شکلگیری "خوشههای فعالیت غیر کشاورزی" در مناطق روستایی
نویسندگان
1 دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه بوعلی سینا
doi
10.22084/aes.2020.21941.3086چکیده
بسیاری از روستاها در کشورهای درحالتوسعه و توسعهیافته به دلیل کسبوکار کشاورزی و در نتیجه وجود درآمد کمتر نسبت به مناطق شهری تصمیم به ایجاد صنایعی در روستاها گرفتند تا از طریق اشتغال غیر کشاورزی بتوانند درآمد بالایی را کسب کنند بهطوریکه هر روستا در تولید یک محصول متمایز مهارت کسب کرده و از این طریق میتوانند سبب کاهش فقر در مناطق روستایی شوند.هدف این تحقیق بررسی نحوه شکلگیری و استقرار این صنایع در روستاها است. برای این هدف مجموعهای از روستاهای استان همدان که به فعالیتهای غیر کشاورزی اشتغال دارند انتخاب شده است. ابزار جمعآوری اطلاعات از طریق پرسشنامه است و مصاحبههای عمیق و مشاهدات متعدد میدانی بوده و جهت تجزیهوتحلیل دادهها از بسـتـه نرمافزار آماری SPSS استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان داد در بین روستاهایی که موفق به استقرار فعالیتهای "هر روستا یک محصول" شده اند یک عامل مهم ایجادکننده "دسترسی به بازار" فروش محصول، مشترک است. بهطوریکه با حفظ ارتباط با بازار و مشتری، کارگر دیروز شهری امروز به تولیدکننده روستایی غیر کشاورزی تبدیل شده است. در این مناطق روستایی ضمن انتقال محل و نقطه تولید به روستا، عملاً شیوه تولید را به روستا منتقل کرده و بهدلیل نیاز به نیروی کار ماهر در محل تولید جدید، سایر اهالی روستا که بهنوعی از نزدیکان محسوب میشوند را آموزش و بکار گرفتهاند. درعینحال عامل تقلید باعث کسب مهارت و گسترش آن در روستا و ایجاد کارگاههای خانوادگی مشابه شده است. برای رفع نیازهای تأمین مواد و دستگاههای مربوطه و نیز نیاز به تعمیرات لازم، فعالیتهای وابسته شکل گرفتهاند که بهنوعی نیازهای فعالیتهای نخستین را برطرف و باعث تکمیل خوشهای فعالیت مشخص شده است. در سایه این تحولات برخی روستاها شاهد مهاجرت معکوس بوده و افراد از شهرها به سمت روستا برگشتهاند. در بررسی این فعالیتها مشخص شده که چشمانداز درآمدی بهتر، انعطافپذیری، کار در محیطی با استرس کمتر و همچنین ثبات شغلی از دلایل مهم ادامه این فعالیتها بوده است.