بررسی تأثیر نوسان رابطه مبادله بر پس‌انداز بخش خصوصی در ایران

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد علوم اقتصادی دانشگاه تبریز

2 دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه تبریز

doi
10.22084/aes.2020.18724.2844
چکیده

نوسان رابطه مبادله به‌عنوان یکی از منابع اصلی نوسانات اقتصادی در اقتصاد­های درحال‌توسعه و مؤثر بر متغیرهای کلان اقتصادی ازجمله پس­انداز بخش خصوصی، یکی از عوامل مهم و تعیین‌کننده در تشکیل سرمایه و رشد و توسعه اقتصادی کشورها است. ایران ازجمله کشورهایی است که بخش بزرگی از درآمد­های صادراتی‌اش را درآمدهای حاصل از صادرات منابع نفتی تشکیل می­دهد؛ بنابراین با توجه به وابستگی اقتصاد ایران به درآمدهای نفتی و نقش مهم پس­انداز در رشد و توسعه اقتصادی کشور، بررسی عوامل مؤثر بر پس­انداز خصوصی، ازجمله تأثیر نوسانات رابطه مبادله بر آن دارای اهمیت زیادی است. مطالعات اندکی در زمینه تأثیرگذاری نوسانات رابطه مبادله بر پس­انداز بخش خصوصی انجام شده است به‌طوری‌که در ایران تاکنون چنین مطالعه­ای انجام نشده است. لذا تحقیق حاضر با استفاده از داده­های سری زمانی سال­های 1360 تا 1396 به بررسی تأثیر نوسان رابطه مبادله بر پس­انداز بخش خصوصی در ایران پرداخته است. در این مطالعه با بهره­گیری از الگوی GARCH به محاسبه­ی میزان نوسانات رابطه‌ی مبادله‌ی کشور برای سال‌های مذکور پرداخته شده است و اثر نوسانات رابطه مبادله  بر پس­انداز بخش خصوصی با استفاده از الگوی خود توضیحی با وقفه‌های گسترده (ARDL) و مدل تصحیح خطا (ECM) را موردبررسی قرار داده شده است. همچنین به‌منظور بررسی ثبات ضرایب مدل، از آزمون­های پسماند تجمعی (CUSUM) و مجذور پسماند تجمیع (CUSUMQ) استفاده شده است. نتایج به‌دست‌آمده در این مطالعه حاکی از آن است که نوسان رابطه مبادله تأثیر منفی بر پس­انداز بخش خصوصی در دوره موردبررسی دارد.