مرور نظاممند پژوهشهای حوزه آیندهپژوهی رسانه با تمرکز بر مفاهیم نوظهور فناوریهای نوین
نویسندگان
1 دکتری تخصصی، گروه مدیریت رسانه، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 استاد، گروه مدیریت رسانه، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22059/mmr.2000.89051چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف تحلیل نظاممند پژوهشهای انجامگرفته در حوزه آیندهپژوهی رسانه و فناوری (فراجهان، واقعیت تعمیمیافته، غوطهوری 360درجه، جهان بیشمتصل، فرا ـ انتقال و چندحسانهایها) اجرا شده که زمینهساز انجام پژوهشهای بینرشتهای آتی میان مدیریت رسانه، مدیریت فناوری، آیندهپژوهی و... است.روش: مرور نظاممند، شیوهای تحلیلی بر پایه منابع ثانویه است که با بهرهگیری از کارکردهای تنوع و تکرار، به تجمیع و تحلیل دادهها میپردازد. در غربالگری اولیه با بهرهگیری از تحدید روشمند دامنه تحقیق و بنا به نظر جمع پنل خبرگی، از میان 4,653,810 رکورد ثبت شده، به بیش از 700 سند علمی آیندهپژوهی رسانه از پایگاههای علمی وبآوساینس، اشپرینگر، امرالد، الزویر، اسکوپوس و ساینس دایرکت دست یافتیم. در غربالگری ثانویه، 42 سند از 700 سند باقی ماند که مضمونها، مفهومها، کلیدواژهها، روندها و سناریوهای موجود در آنها استخراج، نقد و بررسی شد.یافتهها: شناسایی ضرورتهای نگاه اکوسیستمی به فناوریهای نوین و پروتکل اینترنت آینده، رویکرد پنج شرکت فناوری بزرگ موسوم به گافام (گوگل، اپل، فیسبوک، آمازون، مایکروسافت)، سه سناریو آینده متاورس، ابهامزدایی از مفاهیم نوظهور آیندهپژوهی رسانه، شناخت پیامدها، تهدیدها و نگرانیهای اینترنت افکار و... از یافتههای این پژوهش بودهاند.نتیجهگیری: یافتهها نشان داد که کاربست فناوریهای نوظهور در حوزه بازاریابی، بهویژه در سه سال اخیر، رشد تصاعدی داشته است و احتمالاً این رویکرد در سناریوهای آینده این حوزه نیز نقش اساسی ایفا خواهد کرد. همچنین میتوان دریافت که علیرغم نگاههای خوشبینانهای که با رویکرد حال امتداد یافته است، به نگاههایی واقعنگرانهتر از جنس آیندههای نااندیشیده نیازمندیم. از آنجایی که شایسته نیست تنها نظارهگر فرازها و فرودهای فناوری آینده باشیم، بایستی در این حوزه به سهم خود کنشگری فعال را تمرین کنیم، از این رو، شناخت اکوسیستم فناوریهای جدید و اتخاذ راهبردهای حکمرانی پلتفرمی با برنامههای سه، پنج و هفتساله در افق دهساله، ضرورت ملی خواهد بود.