شادکامی براساس نیازهای بنیادین روان‌شناختی با میانجی‌گری سازگاری

نویسندگان

1 استادیار گروه روانشناسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

2 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، دانشکده روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، رودهن، ایران.

3 استادیار گروه روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن

doi
10.22054/jep.2024.77531.3964
چکیده

چکیده از دوره‌های مهم تاثیرگذار در رشد و سلامت جسمانی، روانی و اجتماعی، دوران نوجوانی هر فردی است که شکل‌گیری شخصیت و هویت‌یابی در این دوره حساس شکل می‌گیرد. پژوهش حاضر با هدف مدل‌یابی شادکامی براساس نیازهای بنیادین روان‌شناختی با میانجی‌گری سازگاری در نوجوانان بود. روش پژوهش کاربردی و روش انجام آن توصیفی-همبستگی مبتنی بر مدل معادلات ساختاری بود. جامعه آماری را تمامی نوجوانان دختر شاغل به تحصیل در دوره دوم متوسطه تشکیل می‌دادند که 352 نفر با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند و به پرسشنامه‌های شادکامی آکسفورد (2002)، نیازهای بنیادین روان‌شناختی دسی و همکاران (2001) و سازگاری دانش‌آموزان سینها و سینگ (1993) پاسخ دادند. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل معادلات ساختاری انجام گرفت. یافته‌ها نشان داد متغیر سازگاری توانسته است نقش میانجی را در رابطه بین نیازهای بنیادین روان‌شناختی با شادکامی ایفا کند. می‌توان نتیجه گرفت هنگامی که انگیزه‌ها و یا پاداش‌های درونی اثر تقویت‌شان بیشتر از انگیزه بیرونی باشد، اجرای نیازهای روانی آسان‌تر شده و تاثیر مثبتی بر سازگاری نوجوان می‌گذارد؛ چرا که سازگاری ازطریق مشوق‌ها و تقویت‌های درونی حاصل می‌شود و این‌گونه با ایجاد احساس درونی مثبت در نوجوان منجر به افزایش شادکامی در نوجوانان می‌شود؛ براین‌اساس بایستی با فراهم نمودن محیط سالم و پویا و متناسب با نیاز‌های فردی و شخصیتی هر نوجوان، نوید بهزیستی و شادکامی را در نوجوانان داد.