ارزیابی اثر وضعیت رطوبت مادة سوختنی بر گسترش و رفتار آتش در پارک ملی گلستان
نویسندگان
1 دکتری جنگلداری و اقتصاد جنگل دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
2 استاد گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 استادیار گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
doi
10.22059/jfwp.2015.57116چکیده
شبیهسازی رایانهای رفتار آتش امکان تجزیهوتحلیل مشخصات اصلی گسترش و رفتار آتش را در ناحیهای معین فراهم میسازد. تغییرات زمانی و مکانی رفتار آتش میتواند با استفاده از یکی از مدلهای نیمهفیزیکی یا تجربی توسعهیافته در سالهای گذشته پیشبینی شود. این پژوهش اثر شرایط مختلف رطوبت مادة سوختنی را بر گسترش و رفتار آتشسوزی در تیرماه 1390 در پارک ملی گلستان، با استفاده از سیستمهای شبیهسازی FARSITE، FlamMap، و سابقة حریق بررسی میکند. دادههای سیمای سرزمین، شامل اطلاعات مکانی توپوگرافی و پوشش گیاهی، همراه دادة آبوهوا به منزلة ورودی شبیهسازی استفاده شد. همة لایههای ورودی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی تهیه شدند. چهار وضعیت رطوبت مادة سوختنی معرف سناریوهای رطوبت مادة سوختنی مرطوب، نیمهخشک، خشک، و بسیار خشک برای تولید مشخصههای مختلف گسترش و رفتار آتش استفاده شد. این مشخصهها شامل محیط و مساحت آتش برای هر گام زمانی تولیدشده توسط FARSITE، و نرخ گسترش، طول شعله، و شدت خط آتش به منزلة پارامترهای محاسبهشده توسط FlamMap هستند. شبیهساز سطح آتش با لکة آتش واقعی نقشهبرداریشده با استفاده از GPS اعتبارسنجی شد. بر اساس نتایج، گسترش آتش شبیهسازیشده 90 درصد از لکة آتش مشاهدهشده را پوشش داد، که نسبتاً زیاد بود؛ اگرچه میزان بیشبرآورد 30 درصد بود. نتایج شبیهسازیها نشان میدهد کاهش رطوبت مادة سوختنی موجب رشدی چشمگیر در محیط و مساحت آتش همراه افزایش در حداکثر و نیز متوسط نرخ گسترش، طول شعله، و شدت خط آتش میشود. این نتایج تغییرپذیری مکانی پارامترهای رفتار آتش را بیان میکند که در اولویتبندی تیمارهای مادة سوختنی و هدایت فعالیتهای دیگر مدیریت ریسک آتش جنگل مفید است.